🔄 Losowy artykuł
Szlaki górskie Pociągiem dookoła Polski Podróże kulinarne Hotele-unikaty świata Parkingi przy lotniskach Łowiska Europy Campingi dla kamperów Imprezy — atrakcje w Polsce Poradnik pilota drona Wydarzenia i bilety Promocje bankowe Kamery na żywo Oferty Centrum Podróży Koliber Triper.pl Trip.FazaFM.com — plany podróży

Związek Miast Polskich

Związek Miast Polskich
Ilustracja
Logo w bruku Rynku w Gnieźnie
Państwo

 Polska

Siedziba

Poznań

Data założenia

1917

Rodzaj stowarzyszenia

stowarzyszenie

Zasięg

Rzeczpospolita Polska

Prezes

Jacek Sutryk[1]

Nr KRS

0000069153

Data rejestracji

6 grudnia 2001

Powiązania

Unia Metropolii Polskich

brak współrzędnych
Strona internetowa

Związek Miast Polskich (oficjalny skrót ZMP) – organizacja polskich samorządów miejskich powołana do opracowywania wspólnego stanowiska wobec rządu i promocji miast członkowskich w Polsce i za granicą.

Geneza i historia

Organizację założono w 1917 r. a działała ona aż do wybuchu II wojny światowej. Związek miał wpływ na proces legislacyjny, promował gospodarkę i kulturę miast. Prowadził działalność wydawniczą i szkoleniową oraz wymianę doświadczeń pomiędzy służbami miejskimi. Utrzymywał kontakty z podobnymi organizacjami w innych państwach.

Po II wojnie światowej działalność Związku Miast Polskich została uniemożliwiona przez ówczesne władze kraju. Po wyborach samorządowych w 1990 r. pojawiła się inicjatywa restytucji ZMP. W styczniu 1991 r. w gmachu Urzędu Wojewódzkiego w Poznaniu odbył się Kongres Restytucyjny. Za najpilniejsze zadania uznano wtedy: opracowanie programu budownictwa, regulację kwestii finansowych miast, gospodarkę gruntami miejskimi i obronę interesów miast[2].

Od 2003 r. corocznie odbywają się Kongresy Miast Polskich:

  • 2007: V Kongres Miast Polskich w Szczecinie
  • 2008: VI Kongres Miast Polskich w Bielsku-Białej, pod hasłem Jakość życia w miastach
  • 2009: VII Kongres Miast Polskich w Gnieźnie, pod hasłem Jakość usług komunalnych
  • 2010: VIII Kongres Miast Polskich w Kaliszu, pod hasłem Historia, kultura, tradycje jako czynniki rozwoju miast
  • 2011: IX Kongres Miast Polskich w Lublińcu, pod hasłem Infrastruktura kluczem do rozwoju miast
  • 2012: X Kongres Miast Polskich w Lublinie, połączony z IV Kongresem Urbanistyki Polskiej
  • 2013: XI Kongres Miast Polskich w Krakowie
  • 2014: XII Kongres Miast Polskich w Wejherowie, pod hasłem Miasta dla rozwoju
  • 2015: XIII Kongres Miast Polskich w Łodzi, pod hasłem Powrót do centrum, połączony z V Kongresem Urbanistyki Polskiej
  • 2016: XIV Kongres Miast Polskich w Wałbrzychu, połączony z IV Kongresem Rewitalizacji Miast
  • 2017: XV Kongres Miast Polskich w Krakowie, połączony z I Kongresem Polityki Miejskiej

Członkowie

Do ZMP należy 390 miast (stan na 1 stycznia 2026)[3], w tym prawie wszystkie miasta wojewódzkie (w 2004 r. wystąpił z niego Białystok[4] i ponownie powrócił w 2019 r.[5]; w 2016 r. z ZMP wystąpił Szczecin[6]). Ludność miast-członków stanowi około 80% miejskiej populacji Polski[7].

Prezesi

Miasta zrzeszone w ZMP

Województwo Wykaz miast członkowskich ZMP
dolnośląskie
(39 miast)
Bierutów, Bolesławiec, Chojnów, Dzierżoniów, Głogów, Głuszyca, Góra, Gryfów Śląski, Jawor, Jedlina-Zdrój, Jelenia Góra, Karpacz, Kąty Wrocławskie, Kłodzko, Lądek-Zdrój, Legnica, Lubań, Międzybórz, Międzylesie, Milicz, Nowa Ruda, Oleśnica, Polanica-Zdrój, Polkowice, Stronie Śląskie, Strzegom, Syców, Szczawno-Zdrój, Świdnica, Wałbrzych, Wołów, Wrocław, Ząbkowice Śląskie, Zgorzelec, Ziębice, Złotoryja, Żarów, Żmigród
kujawsko-pomorskie
(23 miasta)
Barcin, Brodnica, Bydgoszcz, Chełmno, Ciechocinek, Gniewkowo, Golub-Dobrzyń, Grudziądz, Inowrocław, Kamień Krajeński, Kruszwica, Mrocza, Nakło, Nowe, Rypin, Sępólno Krajeńskie, Solec Kujawski, Świecie, Toruń, Tuchola, Wąbrzeźno, Więcbork, Włocławek
lubelskie
(12 miast)
Biała Podlaska, Biłgoraj, Chełm, Hrubieszów, Krasnystaw, Lubartów, Lublin, Łuków, Międzyrzec Podlaski, Puławy, Radzyń Podlaski, Świdnik
lubuskie
(10 miast)
Babimost, Drezdenko, Gorzów Wielkopolski, Kostrzyn nad Odrą, Międzyrzecz, Nowa Sól, Świebodzin, Zielona Góra, Żagań, Żary
łódzkie
(30 miast)
Aleksandrów Łódzki, Bełchatów, Błaszki, Głowno, Kamieńsk, Konstantynów Łódzki, Kutno, Łęczyca, Łowicz, Łódź, Opoczno, Ozorków, Pabianice, Pajęczno, Piotrków Trybunalski, Przedbórz, Radomsko, Rawa Mazowiecka, Sieradz, Skierniewice, Sulejów, Tomaszów Mazowiecki, Tuszyn, Wieruszów, Zduńska Wola, Zelów, Zgierz, Żychlin
małopolskie
(14 miast)
Brzesko, Chrzanów, Gorlice, Koszyce, Kraków, Muszyna, Niepołomice, Olkusz, Oświęcim, Skawina, Stary Sącz, Tarnów, Wieliczka, Zakopane
mazowieckie
(53 miasta)
Brwinów, Ciechanów, Glinojeck, Grodzisk Mazowiecki, Grójec, Iłża, Józefów, Kobyłka, Konstancin-Jeziorna, Kozienice, Legionowo, Łomianki, Łosice, Marki, Milanówek, Mińsk Mazowiecki, Mława, Mszczonów, Nowy Dwór Mazowiecki, Ostrołęka, Ostrów Mazowiecka, Otwock, Piaseczno, Piastów, Pionki, Płock, Płońsk, Podkowa Leśna, Pruszków, Przasnysz, Przytyk, Pułtusk, Raciąż, Radom, Radzymin, Różan, Serock, Siedlce, Sierpc, Sochaczew, Sokołów Podlaski, Sulejówek, Szydłowiec, Tłuszcz, Warszawa, Węgrów, Wołomin, Wyszków, Zakroczym, Ząbki, Zielonka, Żuromin, Żyrardów
opolskie
(9 miast)
Brzeg, Kędzierzyn-Koźle, Kluczbork, Namysłów, Nysa, Opole, Otmuchów, Paczków, Prószków
podkarpackie
(19 miast)
Brzozów, Dukla, Dynów, Jarosław, Jasło, Kańczuga, Kolbuszowa, Krosno, Leżajsk, Mielec, Nisko, Przemyśl, Przeworsk, Radymno, Rzeszów, Sanok, Stalowa Wola, Tarnobrzeg, Ustrzyki Dolne
podlaskie
(10 miast)
Augustów, Białystok, Bielsk Podlaski, Kolno, Sejny, Siemiatycze, Sokółka, Suwałki, Wasilków, Zambrów
pomorskie
(28 miast)
Brusy, Bytów, Chojnice, Czersk, Gdańsk, Gdynia, Kartuzy, Kępice, Kościerzyna, Krynica Morska, Kwidzyn, Lębork, Łeba, Malbork, Miastko, Pelplin, Pruszcz Gdański, Puck, Reda, Rumia, Skarszewy, Słupsk, Sopot, Starogard Gdański, Ustka, Wejherowo, Władysławowo
śląskie
(38 miast)
Będzin, Bielsko-Biała, Bieruń, Bytom, Chorzów, Cieszyn, Czechowice-Dziedzice, Czeladź, Częstochowa, Dąbrowa Górnicza, Gliwice, Jastrzębie-Zdrój, Jaworzno, Katowice, Lubliniec, Łaziska Górne, Mikołów, Mysłowice, Myszków, Piekary Śląskie, Racibórz, Ruda Śląska, Rybnik, Siemianowice Śląskie, Siewierz, Sławków, Sosnowiec, Strumień, Świętochłowice, Tarnowskie Góry, Tychy, Włodowice, Wodzisław Śląski, Wojkowice, Zabrze, Zawiercie, Żory, Żywiec
świętokrzyskie
(9 miast)
Busko-Zdrój, Kielce, Morawica, Ostrowiec Świętokrzyski, Pińczów, Połaniec, Sandomierz, Skarżysko-Kamienna, Starachowice
warmińsko-mazurskie
(17 miast)
Bartoszyce, Biała Piska, Braniewo, Działdowo, Elbląg, Ełk, Giżycko, Gołdap, Iława, Kętrzyn, Lubawa, Morąg, Nowe Miasto Lubawskie, Olsztyn, Ostróda, Pasłęk, Szczytno
wielkopolskie
(44 miasta)
Chodzież, Czarnków, Dąbie, Dolsk, Gniezno, Gostyń, Grodzisk Wielkopolski, Jarocin, Kalisz, Kępno, Kleczew, Konin, Kościan, Koźmin Wielkopolski, Kórnik, Krotoszyn, Leszno, Międzychód, Murowana Goślina, Nowy Tomyśl, Oborniki, Odolanów, Ostrów Wielkopolski, Ostrzeszów, Piła, Pleszew, Poznań, Puszczykowo, Rawicz, Rychwał, Sieraków, Sulmierzyce, Swarzędz, Szamotuły, Ślesin, Śrem, Trzcianka, Turek, Wągrowiec, Wolsztyn, Września, Zduny, Złotów, Żerków
zachodniopomorskie
(20 miast)
Białogard, Dębno, Drawsko Pomorskie, Kalisz Pomorski, Karlino, Kołobrzeg, Koszalin, Mielno, Międzyzdroje, Myślibórz, Nowogard, Police, Pyrzyce, Stargard, Stepnica, Szczecinek, Świnoujście, Tuczno, Wolin, Złocieniec

Pełna i aktualna lista miast członków Związku Miast Polskich (alfabetyczna, wg województw)[8].

Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ ZMP, Jacek Sutryk dla „Rzeczpospolitej”: Subwencja wyrównawcza może uratować samorządy.
  2. ↑ Przegląd wydarzeń w Poznaniu (styczeń – czerwiec 1991 r.), w: Kronika Miasta Poznania, nr 1-2/1991, s. 226, ISSN 0137-3552.
  3. ↑ Miasta ZMP [online] [dostęp 2026-01-31].
  4. ↑ Białystok wystąpił ze Związku Miast Polskich. [dostęp 2008-08-22]. (pol.).
  5. ↑ Białystok powraca [online], 11 stycznia 2019 [dostęp 2020-07-08].
  6. ↑ Szczecin wystąpił ze Związków Miast Polskich i Bałtyckich – Wiadomości [online], radioszczecin.pl [dostęp 2016-01-26].
  7. ↑ Związek Miast Polskich [online], miasta.pl [dostęp 2026-01-10].
  8. ↑ Mapa miast członkowskich (alfabetyczna, wg województw).
ℹ Źródło: artykuł „Związek Miast Polskich” w polskiej Wikipedii. Treść dostępna na licencji CC BY-SA 4.0; lista autorów w historii edycji. Wersja może się różnić od aktualnej na Wikipedii (kopia odświeżana okresowo).
💳 Revolut
Karta wielowalutowa do podróży — płacisz za granicą bez przewalutowań.
Odbierz kartę →
💰 ZEN.COM
Konta multiwalutowe i karty — płatności bez granic z poziomu aplikacji.
Sprawdź ZEN →
🌍 Wise
Przelewy za granicę po realnym kursie — bez ukrytych marż.
Wypróbuj Wise →
Linki polecające — obowiązują regulaminy usług.
FazaFM.com — radio i newsy Hrubek.pl — Hrubieszów blisko Ciebie Gorzkie Groszki — blog