Katynon – organiczny związek chemiczny , alkaloid wytwarzany przez czuwaliczkę jadalną . Wykazuje strukturalne podobieństwo do efedryny , katyny i innych pochodnych amfetaminy . Ma działanie stymulujące , prawdopodobnie jest główną substancją odpowiedzialną za psychoaktywne działanie czuwaliczki jadalnej .
Mechanizm działania
Mechanizm działania katynonu zbliżony jest do tego amfetaminy. Oddziałując na synapsy katecholaminergiczne , katynon stymuluje uwalnianie dopaminy i noradrenaliny w mózgu, a także zmniejsza wychwyt zwrotny serotoniny [ 2] [ 3] , co przekłada się na jego działanie stymulujące i euforyzujące .
Farmakokinetyka i farmakodynamika
Najwyższe stężenie w osoczu krwi katynon osiąga po ok. 127 ± 30 minutach[ 4] . Metabolizowany jest w wątrobie do norefedryny i norpseudoefedryny. Jego biologiczny okres półtrwania wynosi 1,5 ± 0,8 godziny[ 5] .
Zobacz też
Przypisy
↑ Katynon [PDF], karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich, Merck , numer katalogowy: C3196 [dostęp 2018-03-06] .
↑ N.B. N.B. Patel N.B. N.B. , Mechanism of action of cathinone: the active ingredient of khat (Catha edulis) , „East African Medical Journal”, 77 (6), 2000 , s. 329–332, DOI : 10.4314/eamj.v77i6.46651 , PMID : 12858935 [dostęp 2026-03-02] (ang. ) .
↑ Ahmed A. Al‐Motarreb Ahmed A. , Kathryn K. Baker Kathryn K. , Kenneth J K.J. Broadley Kenneth J K.J. , Khat: pharmacological and medical aspects and its social use in Yemen , „Phytotherapy Research”, 16 (5), 2002 , s. 403–413, DOI : 10.1002/ptr.1106 [dostęp 2026-03-02] (ang. ) .
↑ Peter P. Widler Peter P. , Karoline K. Mathys Karoline K. , Rudolf R. Brenneisen Rudolf R. , Peter P. Kalix Peter P. , Hans-Ulrich H.U. Fisch Hans-Ulrich H.U. , Pharmacodynamics and pharmacokinetics of khat: A controlled study , „Clinical Pharmacology and Therapeutics”, 55 (5), 1994 , s. 556–562, DOI : 10.1038/clpt.1994.69 [dostęp 2026-03-02] (ang. ) .
↑ Cathinone , [w:] PubChem [online], United States National Library of Medicine , CID: 62258 [dostęp 2026-03-02] (ang. ) .
Adamantany (pochodne adamantanu )
Antagonisty adenozyny
Alkiloaminy
Ampakiny
Arylocykloheksyloaminy
Benzoazepiny
Cholinergiki
Konwulsanty
Eugeroiki
Oksazoliny
Fenyloetyloaminy
4-metylofenyloizobutyloamina
1-fenylo-2-(piperydyn-1-ylo)pentan-3-on
1-metyloamino-1-(3,4-metylenodioksyfenylo)propan
2-fluoroamfetamina
2-fluorometamfetamina
2-hydroksyfenetyloamina
2-fenylo-3-aminobutan
2-fenylo-3-metyloaminobutan
2,3-metylenodioksyamfetamina
3-fluoroamfetamina
3-fluorometamfetamina
3-fluorometkatynon
3-metoksyamfetamina
3-metyloamfetamina
3,4-dimetylometkatynon
4-bromometkatynon
4-chlorometkatynon
4-bromoamfetamina
4-chloroamfetamina
4-chlorometamfetamina
4-etyloamfetamina
4-fluoroamfetamina
4-fluorometamfetamina
4-metyloamfetamina
4-metylobufedron
4-metylokatynon
4-metylometamfetamina
4-metylopentedron
4-metylotioamfetamina
6-fluoronorepinefryna
AL-1095
alfetamina
α-etylofenetyloamina
amfekloral
amfepentoreks
amfepramon
amidefryna
2-amino-1,2-dihydronaftalen
2-aminoindan
5-(2-aminopropylo)indol
2-aminotetralina
akrydoreks
amfetamina (dekstroamfetamina , lewoamfetamina )
amfetaminil
arbutamina
β-metylofenetyloamina
β-fenylometamfetamina
benfluoreks
benzedron
benzfetamina
1,3-benzodioksolilobutanoamina
3,4-metylenodioksy-β-metoksyfenetyloamina
3-benzhydrylomorfolina
benzofuranylopropyloaminopentan
bufedron
bupropion
butylon
kamfetamina
katyna
katynon
chlorofentermina
cylobamina
cynamedryna
klenbuterol
klobenzoreks
kloforeks
klortermina
cypenamina
D -deprenyl
denopamina
2,5-dimetoksyamfetamina
dimetyloamfetamina
dimetylokatynon
dobutamina
lewodopa
dopamina
dopeksamina
droksydopa
1,3-benzodioksolilo-N -etylobutanoamina
efedryna
adrenalina
epinina
etafedryna
etylokatynon
etylonoradrenalina
etylon
N -etyloamfetamina
etylefryna
famprofazon
fenatyna
fenetylina
fenfluramina
fenkamfanina
fenkamina
fenprometamina
fenproporeks
fentermina
fenyloalanina
fenyloefryna
fenylopropanoloamina
fenylopropyloaminopentan
feprosydnina
flefedron
fludoreks
foledryna
formetoreks
ftalimidopropiofenon
furfenoreks
gepefryna
heksapradol
heksedron
4-hydroksy-3-metoksymetamfetamina
hordenina
4-hydroksyamfetamina
ibopamina
indanylometyloaminopropan
indanyloaminopropan
5-jodo-2-aminoindan
4-jodoamfetamina
jofetamina
izoetaryna
izoetylokatynon
izoprenalina
klefedron
klofedron
lefetamina
lizdeksamfetamina
lofofina
mefenoreks
mefedron
mefenteramina
metafedron
metanefryna
metaraminol
metamfetamina (dekstrometamfetamina , lewometamfetamina )
metoksamina
4-metoksyamfetamina
4-metoksyetyloamfetamina
metoksyfenamina
4-metoksymetamfetamina
3-metoksy-4-metyloamfetamina
3,4-metylenodioksybutyloamfetamina
3,4-metylenodioksyetyloamfetamina
3,4-metylenodioksymetamfetamina
3,4-metylenodioksymetylofenetyloamina
3,4-metylenodioksyhydroksyamfetamina
3,4-metylenodioksypropyloamfetamina
3,4-metylenodioksyfenetyloamina
N -metylo-1,3-benzodioksolilobutanoamina
metylokatynon
3,4-metylonodioksyamfetamina
metedron
metoksyfenamina
3,4-metylenodioksykatynon
metylon
meksedron
3-metoksy-4,5-metylenodioksyamfetamina
3-metoksy-4,5-metylenodioksy-N -metyloamfetamina
3-metoksymetamfetamina
mezokarb
morforeks
N ,α-dietylofenyloetyloamina
N -benzylo-1-fenetyloamina
N -etylobufedron
N -etyloheksedron
N ,N -dimetylofenetyloamina
naftyloamfetamina
nizoksetyna
noradrenalina
norfenefryna
norfenfluramina
normetanofryna
L -norpseudoefedryna
oktopamina
orcyprenalina
ortetamina
ortomefedron
oksyfentoreks
oksylofryna
norfoledryna
pentoreks
pentedron
pentylon
prenylamina
propylamfetamina
pseudoefedryna
ropynirol
salbutamol
selegilina
sybutramina
synefryna
teodrenalina
tifloreks
tranylocypromina
tyramina
tyrozyna
ksylopropamina
zylofuramina
Fenylomorfoliny
Piperazyny
Piperydyny
Pirolidyny
Racetamy
Tropany
Tryptaminy
Inne