Nowiny Horynieckie (w latach 1977–1981 Nowiny ) – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim , w powiecie lubaczowskim , w gminie Horyniec-Zdrój [ 4] [ 5] [ 6]
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa przemyskiego .
Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny w Horyńcu-Zdroju [ 7]
Historia wsi
W II Rzeczypospolitej miejscowość w powiecie lubaczowskim województwa lwowskiego . W latach 1943–1945 nacjonaliści ukraińscy z OUN -UPA zamordowali 32 Polaków, w tym większość w czasie napadu w nocy z 16 na 17 sierpnia 1944. Spalono wówczas większość zabudowań[ 8]
Po tym wydarzeniu polscy mieszkańcy zostali przesiedleni. Część z nich założyła pod Lubaczowem nową wieś Piastowe (dziś Piastowo ), a część po zakończeniu akcji „Wisła” w 1948 r. powróciła do Nowin. Dnia 7 września 2008 Stowarzyszenie Rozwoju Nowin Horynieckich, Stowarzyszenie Spadkobierców Polskich Kombatantów II Wojny Światowej oraz wójt gminy Horyniec Zdrój upamiętnili tablicą polskich mieszkańców tej wsi, zamordowanych przez UPA [ 9]
Zabytki
Według rejestru zabytków NID [ 10] kaplica pw. św. Antoniego z 1896, z otoczeniem leśnym, nr rej.: A-40 z 21.09.2001.
We wsi znajduje się barokowa kapliczka domkowa, której powstanie tradycja wiąże z wojną polsko-turecką i tzw. wyprawą na czambuły hetmana Jana Sobieskiego w 1672 r.[ 11]
Turystyka
Przez Nowiny Horynieckie prowadzi zielony szlak turystyczny Szlak im. św. Brata Alberta z Narola do Horyńca-Zdroju , związany z działalnością i życiem św. Brata Alberta Chmielowskiego i bł. Bernardyny Marii Jabłońskiej , urodzonej w Pizunach koło Narola [ 12] [ 13] [ 14] [ 15]
W lesie nieopodal wsi znajduje się wystający z ziemi kamień z okrągłym otworem, otoczony innymi głazami. W lokalnej tradycji nazywany bywa „Roztoczańskim Stonehenge”[ 16]
Przypisy
↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX Główny Urząd Geodezji i Kartografii , 5 listopada 2023, identyfikator PRNG : 89600.↑ Raport o stanie gminy Horyniec-Zdrój w 2024. Liczba mieszkańców w dn. 31.12.2024 s. 4↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych Poczta Polska S.A. , październik 2013, s. 828 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22] .↑ a b GUS. Wyszukiwarka TERYT ↑ Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz. U. z 2013 r. poz. 200 (ISAP ))↑ Strona gminy, sołectwa ↑ Opis parafii na stronie diecezji ↑ Szczepan S. Siekierka Szczepan S. Henryk H. Komański Henryk H. Krzysztof K. Bulzacki Krzysztof K. Ludobójstwo dokonane przez nacjonalistów ukraińskich na Polakach w województwie lwowskim 1939–1947 , Wrocław: Stowarzyszenie Upamiętnienia Ofiar Zbrodni Ukraińskich Nacjonalistów , 2006, s. 493-494, ISBN 83-85865-17-9 , OCLC 77512897 .↑ Nowiny Horynieckie > Pamięci ofiar UPA . Nowiny24, 2008-09-06. [dostęp 2016-01-23].↑ Rejestr zabytków nieruchomych – województwo podkarpackie Narodowy Instytut Dziedzictwa , 30 czerwca 2026, s. 61 [dostęp 2016-01-23] .↑ Michał Zalewski: Barokowa kapliczka w Nowinach Horynieckich . kapliczki.org.pl, 2010. [dostęp 2019-08-28]. (pol. ) . ↑ Szlak im. św. Brata Alberta z Horyńca do Narola . Polska Organizacja Turystyczna polska.travel. [dostęp 2020-10-22]. (pol. ) .↑ Szlak zielony im. św. Brata Alberta (Adama Chmielowskiego) . narol.pl. [dostęp 2020-10-22]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-10-26)]. (pol. ) .↑ Przewodnicy w Zamościu. Zwiedzanie Zamościa i okolic. "Miłość trzeba udowodnić!" . przewodnicyzamosc.pl, 24 lutego 2017. [dostęp 2020-10-22]. (pol. ) .↑ Artur Pawłowski: Moje spotkania z roztoczańskim szlakiem św. Brata Alberta . roztocze24.info. [dostęp 2020-10-22]. (pol. ) . ↑ Emil Hoff: Podkarpackie duchy i straszydła: najbardziej nawiedzone miejsca niedaleko Rzeszowa na weekend z dreszczykiem. Gdzie spotkać diabła Didko? . 2022-10-26. [dostęp 2022-10-27].
Wsie
Osady
Przysiółek
Części wsi
Duchnicze
Kolonia
Kozubale Łyszczochy
Papiernia
Tarasówka Przysiółki wsi
Dawna wieś
50°13′29″N 23°23′23″E/50,224722 23,389722[1]
Szlak im. św. Brata Alberta z Narola do Horyńca-Zdroju, związany z działalnością i życiem św. Brata Alberta Chmielowskiego i bł. Bernardyny Marii Jabłońskiej, urodzonej w Pizunach koło Narola[12][13][14][15].
