Główny Urząd Geodezji i Kartografii (GUGiK) – urząd obsługujący i działający pod bezpośrednim kierownictwem Głównego Geodety Kraju. Główny Geodeta Kraju kieruje Urzędem przy pomocy wiceprezesa, dyrektora generalnego oraz dyrektorów komórek organizacyjnych.
Siedziba GUGiK od 2023 znajduje się przy ul. Żurawiej 6/12 w Warszawie, wcześniej urząd zlokalizowany był przy ul. Wspólnej 2[2].
Urząd
Rys historyczny
GUGiK został utworzony na mocy zapisów dekretu z dnia 30 marca 1945 jako Główny Urząd Pomiarów Kraju przy Prezydium Rady Ministrów. Pierwszym prezesem GUPK został inż. Jan Adam Piotrowski[3]. Dekretem z dnia 24 kwietnia 1952 Główny Urząd Pomiarów Kraju przekształcono w Centralny Urząd Geodezji i Kartografii podległy premierowi. Jego działalność była w dużym stopniu niejawna[4]. Kolejną dużą zmianą było zlikwidowanie w 1956 Centralnego Urzędu Geodezji i Kartografii i powołanie w zamian Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii jako pionu organizacyjnego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych.
W kolejnych latach GUGiK kilkakrotnie zmieniał resorty, a w 1987 został rozwiązany (jego funkcję przejął Departament Geodezji, Kartografii i Gospodarki Gruntami Ministerstwa Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa)[5].
Główny Urząd Geodezji i Kartografii został ponownie powołany w styczniu 1997, jako jednostka podległa Ministrowi Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa. Następnie, do 2005, GUGiK podlegał Ministrowi Budownictwa, od 2007 Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji, a od 2011 – Ministrowi Administracji i Cyfryzacji, natomiast od 2015 – ministrowi kierującemu działem administracji rządowej Budownictwo, planowanie i zagospodarowanie przestrzenne oraz mieszkalnictwo.
Zadania
GUGiK wykonuje zadania powierzone Głównemu Geodecie Kraju[6], czyli:
- nadzoruje realizację polityki państwa w zakresie geodezji i kartografii,
- pełni funkcję organu wyższego stopnia w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego w stosunku do wojewódzkich inspektorów nadzoru geodezyjnego i kartograficznego, a także nadzoruje i kontroluje ich działania,
- prowadzi centralny zasób geodezyjny i kartograficzny oraz dysponuje środkami Centralnego Funduszu Gospodarki Zasobem Geodezyjnym i Kartograficznym,
- zakłada podstawowe osnowy geodezyjne, osnowy grawimetryczne i osnowy magnetyczne,
- opracowuje zasady dotyczące techniczno-organizacyjnego przygotowania katastru oraz współdziała w jego tworzeniu,
- prowadzi państwowy rejestr granic i powierzchni jednostek podziałów terytorialnych kraju,
- ewidencjonuje systemy informacji o terenie o znaczeniu ogólnopaństwowym oraz współpracuje z innymi resortami w zakładaniu i prowadzeniu systemów informacji geograficznej,
- współpracuje z wyspecjalizowanymi w dziedzinie geodezji i kartografii organizacjami międzynarodowymi, regionalnymi oraz organami i urzędami innych krajów,
- inicjuje prace naukowe i badawczo-rozwojowe w zakresie standardów organizacyjno-technicznych oraz zastosowania metod informatycznych, fotogrametrycznych i satelitarnych w dziedzinie geodezji i kartografii oraz w krajowym systemie informacji o terenie,
- nadaje uprawnienia zawodowe w dziedzinie geodezji i kartografii, prowadzi rejestr osób uprawnionych oraz współpracuje z samorządami (Wojewódzkie Ośrodki Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej – WODGiK, Miejskie Ośrodki Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej – MODGiK) i organizacjami zawodowymi geodetów i kartografów,
- prowadzi sprawy związane z ochroną informacji niejawnych w działalności geodezyjnej i kartograficznej,
- opracowuje wytyczne dotyczące powszechnej taksacji nieruchomości i nadzoruje jej przebieg,
- współdziała z organami administracji geodezyjnej i kartograficznej przy wykonywaniu: fotogrametrycznych zdjęć powierzchni kraju, map topograficznych, map tematycznych, opracowań fotogrametrycznych,
- prowadzi sprawy związane z nazewnictwem geograficznym, w tym państwowy rejestr nazw geograficznych,
- opracowuje zasady dotyczące uzgodnień co do usytuowania projektowanych sieci uzbrojenia terenu.
Struktura
W skład GUGiK-u wchodzi sześć departamentów oraz trzy biura:
- Departament Geodezji, Kartografii i Systemów Informacji Geograficznej
- Departament Informacji o Nieruchomościach
- Departament Informatyzacji i Rozwoju Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego
- Departament Nadzoru, Kontroli i Organizacji Służby Geodezyjnej i Kartograficznej
- Departament Spraw Obronnych oraz Ochrony Informacji Niejawnych
- Departament Prawno–Legislacyjny
- Biuro Współpracy Zagranicznej
- Biuro Informacji Publicznej oraz Komunikacji Medialnej
- Biuro Obsługi Urzędu
Kierownictwo
- Andrzej Żylis – Główny Geodeta Kraju od 23 września 2025[1]
- Anna Bober – zastępca Głównego Geodety Kraju od 22 maja 2024[7]
- Beata Mastalerz – dyrektor Generalny Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii od 8 lipca 2025[8]
Przy GUGiK-u działa Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Rzeczypospolitej Polskiej.
Finansowanie z budżetu państwa
Wydatki Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii są realizowane w części 18 budżetu państwa – Budownictwo, planowanie i zagospodarowanie przestrzenne oraz mieszkalnictwo[9].
Zobacz też
Przypisy
- ↑ a b Andrzej Żylis Głównym Geodetą Kraju. gov.pl. [dostęp 2025-09-25].
- ↑ Klamka zapadła, GUGiK wyprowadza się ze Wspólnej. Geoforum, 2023-02-22. [dostęp 2023-04-03].
- ↑ Cmentarz Stare Powązki: JAN PIOTROWSKI, [w:] Warszawskie Zabytkowe Pomniki Nagrobne [dostęp 2018-02-27] .
- ↑ Jw., Likwidacja CUGiK, w: Czasopismo Geograficzne, tom XXVIII, zeszyt 2, PWN, Warszawa-Wrocław, 1957, s. 221.
- ↑ Historia. Główny Urząd Geodezji i Kartografii. [dostęp 2023-04-03]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-06-06)].
- ↑ Art. 7a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2021 r. poz. 1990 (ISAP)) PDF.
- ↑ Anna Bober Zastępcą Głównego Geodety Kraju. gov.pl. [dostęp 2024-05-31].
- ↑ Beata Mastalerz. gov.pl. [dostęp 2026-04-11].
- ↑ Druk nr 1295 Sprawozdanie z wykonania budżetu państwa za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2024 r.. [w:] Sejm Rzeczypospolitej Polskiej [on-line]. sejm.gov.pl, 30 maja 2025. s. 2/26. [dostęp 2026-01-02].
Linki zewnętrzne
52°13′43″N 21°01′13″E/52,228611 21,020278
