 Lew Mechlis (1939) | |
 generał pułkownik(zdegradowany z komisarza armijnego I rangi) | |
| Pełne imię i nazwisko |
Lew Zacharowicz Mechlis |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia |
1?/13 stycznia 1889 |
| Data i miejsce śmierci | |
| Przebieg służby | |
| Lata służby |
1911–1917, 1918–1920, 1937–1950 |
| Formacja |
|
| Główne wojny i bitwy | |
| |
| Odznaczenia | |
        
| |
| Minister kontroli państwowej ZSRR (1946–1950) Ludowy komisarz kontroli państwowej ZSRR (1940–1941) | |
| Okres |
od 19 marca 1946 |
|---|---|
| Przynależność polityczna | |
| Poprzednik | |
| Następca | |
| Okres |
od 6 września 1940 |
| Poprzednik |
Rozalija Ziemlaczka (jako przewodnicząca Komisji Kontroli Radzieckiej przy Radzie Komisarzy Ludowych ZSRR) |
| Następca | |
| Wiceprzewodniczący Rady Komisarzy Ludowych ZSRR | |
| Okres |
od 6 września 1940 |
| Przynależność polityczna | |
| Redaktor naczelny „Prawdy” | |
| Okres |
od 1930 |
| Poprzednik | |
| Następca | |
Lew Zacharowicz Mechlis (ros. Лев Захарович Мехлис; ur. 1 stycznia?/13 stycznia 1889 w Odessie, zm. 13 lutego 1953 w Moskwie) – radziecki wojskowy, działacz partyjny i państwowy oraz polityk narodowości żydowskiej, generał pułkownik (zdegradowany ze stopnia komisarza armijnego I rangi), minister kontroli państwowej ZSRR (1946–1950), wcześniej naczelnik Głównego Zarządu Politycznego Armii Czerwonej (1941–1942 i 1937–1940, w latach 1937–1940 jako Zarządu Politycznego, w latach 1940–1941 jako Głównego Zarządu Propagandy Politycznej), wiceprzewodniczący Rady Komisarzy Ludowych ZSRR (1940–1944), ludowy komisarz kontroli państwowej ZSRR (1940–1941) i redaktor naczelny „Prawdy” (1930–1937). Członek Komitetu Centralnego WKP(b) (1937–1952) i deputowany do Rady Najwyższej ZSRR I i II kadencji.
Urodził się w żydowskiej rodzinie urzędnika. Pracował jako nauczyciel. W latach 1907–1910 członek lewicowej partii syjonistycznej Poalej Syjon[1]. W czasie wojny domowej w Rosji wykonywał zadania partii bolszewickiej w Armii Czerwonej. W latach 1920–1921 na Krymie pomagał Rozalii Ziemlaczce mordować carskich oficerów, którzy oddali się do niewoli[2].
W latach 1921–1926 pracował na stanowiskach partyjnych i w radach. Po ukończeniu Instytutu Czerwonej Profesury w 1930 kierownik Wydziału Wydawnictw Komitetu Centralnego WKP(b), jednocześnie członek kolegium redakcyjnego gazety „Prawda”.
W latach 1937–1940 szef Głównego Zarządu Politycznego Armii Czerwonej. W latach 1940–1941 komisarz ludowy Kontroli Państwowej ZSRR. W 1941 znowu wyznaczony na szefa Głównego Zarządu Politycznego Armii Czerwonej. W maju 1942 przedstawiciel Stawki Najwyższego Naczelnego Dowództwa we Froncie Krymskim. Nie wywiązał się z zadania zorganizowania skutecznej obrony, za co był usunięty ze stanowiska. Podczas masakry w Teodozji zachęcał sowieckich żołnierzy do wymordowania rannych jeńców niemieckich w szpitalu wojskowym.
Dalej członek Rad Wojennych szeregu armii i frontów. W latach 1946–1950 minister Kontroli Państwowej ZSRR. Na 17 zjeździe WKP(b) wybrany na zastępcę członka Komitetu Centralnego, a na 18 i 19 zjazdach członkiem KC. W latach 1938–1952 członek Biura Organizacyjnego KC WKP(b).
Nazywany „Ponurym Demonem”, był jednym z najbardziej znienawidzonych ludzi w Armii Czerwonej[2]. Wyróżniał się skrajną nadgorliwością; jako szef Głównego Zarządu Politycznego od grudnia 1939 objeździł Syberię, wydając masowe wyroki śmierci na oficerów i komisarzy[3]. Gdy po ataku Niemiec na ZSRR żołnierze Wehrmachtu używali „żywych tarcz” z cywilnych mieszkańców ZSRR, Mechlis rozkazał Armii Czerwonej mordować cywilów seriami z karabinów maszynowych[3].
Deputowany i członek Prezydium Rady Najwyższej ZSRR 1 i 2 kadencji. Odznaczony 4 Orderami Lenina i 8 innymi orderami (m.in. Order Virtuti Militari IV klasy[4][5]) oraz medalami. Pochowany na Cmentarzu przy Murze Kremlowskim w Moskwie.
