David Attenborough na Wielkiej Rafie Koralowej
David Frederick Attenborough (ur. 8 maja 1926 w Londynie ) – brytyjski biolog , popularyzator wiedzy przyrodniczej na świecie, pisarz , narrator i podróżnik. Młodszy brat Richarda , aktora i reżysera.
Życiorys
Ukończył zoologię w Clare College na Uniwersytecie Cambridge i studia podyplomowe w dziedzinie antropologii . Jako pracownik stacji telewizyjnej BBC , z którą związany jest od 1952 roku, stworzył cykl filmów przyrodniczych, ukazujących nieznane wcześniej fakty z życia zwierząt i roślin.
W 1985 za działalność naukową otrzymał od królowej Elżbiety II tytuł szlachecki. Został odznaczony Orderem Imperium Brytyjskiego (CBE) oraz przyjęty do Royal Society , a także uhonorowany Złotym Medalem Królewskiego Towarzystwa Geograficznego (Founder's Medal )[ 1] . W 2005 został odznaczony brytyjskim Orderem Zasługi (Order of Merit ). Na jego cześć jeden z gatunków ryb pancernych został nazwany Materpiscis attenboroughi , z kolei gatunek dzbanecznika – Nepenthes attenboroughii . W 2012 został uhonorowany Nagrodą Lowella Thomasa [ 2] .
W 2018 otrzymał nagrodę Primetime Emmy w kategorii Najlepszy narrator za dokument Błękitna planeta II , natomiast w 2019 za Naszą planetę [ 3] .
24 września 2020 r. założył konto na Instagramie i w 4 godziny i 44 minuty uzyskał pierwszy milion obserwatorów, a cztery dni później obserwowało go 4,3 mln osób[ 4] .
Laureat Nagrody Kalinga od UNESCO [ 5] .
Poglądy
Jest agnostykiem wychowanym w niereligijnej rodzinie naukowców. W wywiadzie dla Radio Times w 2009 roku promując swój program o Darwinie i doborze naturalnym przyznał, że dostaje wiele nienawistnych maili od chrześcijan piszących, że „spłonie w piekle”[ 6] .
Jest przeciwnikiem kreacjonizmu , ale nie uważa go za poważne zagrożenie dla nauki. Za przyczynę obecnego stanu środowiska naturalnego uważa lekceważenie przyrody mające swoje korzenie w Księdze Rodzaju [ 7] . Wzywa, by ochroną objąć znaczną powierzchnię lądów, mórz i oceanów. Zaangażował się też w popularyzowanie wiedzy o zagrożeniach dla środowiska naturalnego[ 8] .
Życie prywatne
W 1950 David Attenborough poślubił Jane Elizabeth Ebsworth Oriel. Małżeństwo trwało aż do jej śmierci w 1997. Para doczekała się dwojga dzieci – Roberta i Susan.
Jego syn Robert jest wykładowcą antropologii fizycznej na Australian National University w Canberze [ 9] .
Filmografia
1997 David Attenborough w raju (Attenborough in Paradise )
2000 Największe widowisko świata natury (The Greatest Wildlife Show on Earth )
2002 Pieśń Ziemi (The Song of the Earth )
2004 Czas zastygły w bursztynie (The Amber Time Machine )
2006 Czy zmieniamy naszą planetę? (Are We Changing Planet Earth? )
2006 Czy możemy ocalić Ziemię? (Can We Save Planet Earth? )
2007 Sharing Planet Earth
2009 Karol Darwin i drzewo życia (Charles Darwin and the Tree of Life )
2009 How Many People Can Live on Planet Earth?
2010 Flying Monsters
2011 Attenborough and the Giant Egg
2011 The Bachelor King
2012 Kingdom of Plants
2012 Attenborough’s Ark
2013 Mikropotwory (Micro Monsters )
2014 Attenborough and Natural History Museum Alive
2020 David Attenborough: Życie na naszej planecie
2021 David Attenborough: Życie w kolorze
2021 Rok, który odmienił świat [ 10]
2021 Świat na granicy: Nasza planeta oczami naukowców [ 11]
Seriale
1979 Życie na Ziemi (Life on Earth )
1984 Żyjąca planeta • Portret Ziemi (The Living Planet • A Portait of the Earth )
1989 Zaginione światy (The Lost Worlds • Vanished Lives )
1990 Na ścieżkach życia (The Trials of Life )
1993 Życie pośród lodu (Life in the Freezer )
1995 Prywatne życie roślin (The Private Life of Plants )
1999 Życie ptaków (The Life of Birds )
2000 Szanujmy Ziemię (State of the Planet )
2002 Życie ssaków (The Life of Mammals )
2005 Zadziwiające życie bezkręgowców (Life in the Undergrowth )
2008 Życie gadów i płazów (Life in Cold Blood )
2010 Życie: Początek (First Life )
2013 Galapagos
2013 Narodziny zwierząt (Rise of Animals. Triumph of the Vertebrates )
2013 Tajemnice świata przyrody (Natural Curiosities )
2022 Prehistoryczna Planeta (Prehistoric Planet )
Narrator
2000 Błękitna planeta (The Blue Planet • Seas of Life )
2002 Największe cuda przyrody (Great Natural Wonders of the World )
2006 Planeta Ziemia (Planet Earth )
2009 Magia natury: Pamiętniki (Nature’s Great Events )
2009 Życie (Life )
2011 Lodowa planeta (The Frozen Planet )
2011 Madagaskar (Madagascar )
2013 Afryka (Africa )
2015 Łowcy (The Hunt )
2016 Planeta Ziemia II (Planet Earth II )
2017 Błękitna planeta II (Blue Planet II )
2019 Nasza planeta (Our Planet )
2020 David Attenborough: Życie na naszej planecie
2021 Rok, który odmienił świat
2021 Świat na granicy: Nasza planeta oczami naukowców
2022 Prehistoryczna planeta (Prehistoric Planet )
Przypisy
↑ Medals and Awards – Gold Medal recipients [online], Royal Geographical Society, 2025 [dostęp 2026-07-05] [zarchiwizowane z adresu 2026-07-04] (ang. ) .
↑ The Explorers Club – The Lowell Thomas Award . explorers.org. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-02)]. (ang. ) . [dostęp 2016-02-22].
↑ Sir David Attenborough . [w:] American Television Academy [on-line]. [dostęp 2019-09-24]. (ang. ) .
↑ Diana D. Wawrzusiszyn Diana D. , Sir David Attenborough lepszy od Jennifer Aniston. Pobił rekord Guinnessa na Instagramie [online], wyborcza.pl, 27 września 2020 [dostęp 2020-09-29] .
↑ Laureates [online] [dostęp 2025-05-15] [zarchiwizowane z adresu 2025-03-29] (ang. ) .
↑ Riazat Butt: Attenborough reveals creationist hate mail for not crediting God . The Guardian, 27 stycznia 2009. [dostęp 2009-02-01]. (ang. ) .
↑ Steve Connor: Attenborough: Genesis? It can go forth and multiply . The Independent, 31 stycznia 2009. [dostęp 2009-02-01]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-01-31)]. (ang. ) .
↑ David Attenborough: Wszyscy jesteśmy dziś mieszkańcami Czarnobyla! [online], SmogLab, 26 lipca 2021 [dostęp 2021-07-26] (pol. ) .
↑ Dr Robert Attenborough – School of Archaeology & Anthropology . archanth.anu.edu.au. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-06-22)]. .
↑ Łukasz Ł. Majchrzyk Łukasz Ł. , Na Apple TV+ pojawi się specjalny film dokumentalny „The Year Earth Changed” [online], mobiRANK.pl, 29 marca 2021 [dostęp 2021-06-06] (pol. ) .
↑ Łukasz Ł. Majchrzyk Łukasz Ł. , „Świat na granicy” – o tym, jak jeszcze możemy poradzić sobie w antropocenie? [online], mobiRANK.pl, 5 czerwca 2021 [dostęp 2021-06-06] (pol. ) .
Linki zewnętrzne
XX wiek
1952: Louis de Broglie
1953: Julian Huxley
1954: Waldemar Kaempffert
1955: Augusto Pi Suner
1956: George Gamow
1957: Bertrand Russell
1958: Karl von Frisch
1959: Jean Rostand
1960: Ritchie Calder
1961: Arthur C. Clarke
1962: Gerald Piel
1963: Jagjit Singh
1964: Warren Weaver
1965: Eugene Rabinowitch
1966: Paul Couderc
1967: Fred Hoyle
1968: Gavin de Beer
1969: Konrad Lorenz
1970: Margaret Mead
1971: Pierre Augier
1972: Philip Abelson , Nigel Calder
1974: José Reis , Louis Estrada
1976: George Porter , Aleksandr Oparin
1977: Fernand Seguin
1978: Hoimar von Ditfurth
1979: Siergiej Kapica
1980: Aristide Bastidas
1981: David Attenborough , Dennis Flanagan
1982: Oswaldo Frota-Pessoa
1983: Abdullah Al Muti Sharafuddin
1984: Yves Coppens , Igor Petryanov
1985: Peter Medawar
1986: Nikołaj Basow , David Suzuki
1987: Marcel Roche
1988: Björn Kurtén
1989: Saad Ahmed Shabaan
1990: Misbah-Ud-Din Shami
1991: Radu Iftimovici , Narender K. Sehgal
1992: Jorge Flores Valdés , Peter Okebukola
1993: Piero Angela
1994: Nikolai N. Drozdov
1995: Julieta Fierro Gossman
1996: Jirí Grygar , Jayant V. Narlikar
1997: Dorairajan Balasubramanian
1998: Regina Paz Lopez , Ennio Candotti
1999: Marian Addy , Emil Gabrielian
2000: Ernst W. Hamburger
XXI wiek
Identyfikatory zewnętrzne: