7 Brygada Artylerii (II RP)

Ten artykuł dotyczy 7 Brygady Artylerii okresu II RP. Zobacz też: 7 Brygada Artylerii – inne brygady artylerii z numerem 7.

7 Brygada Artylerii (7 BA) – brygada artylerii Wojska Polskiego II RP.

Brygada została sformowana na podstawie rozkazu Generalnego Inspektora Artylerii z 18 maja 1920 na obszarze Okręgu Generalnego „Kielce”, jako organiczna jednostka artylerii 7 Dywizji Piechoty. Na stanowisko dowódcy brygady został wyznaczony pułkownik Jan Orzechowski, dotychczasowy oficer artylerii w Dowództwie Okręgu Generalnego „Kielce”. Dowództwo brygady formowało się w garnizonie Częstochowa. 23 maja 1919 stacjonujący w garnizonie Warszawa 6 pułk artylerii polowej pod dowództwem pułkownika Aleksandra Kowalewskiego został przemianowany na 7 pułk artylerii polowej, przeniesiony do Częstochowy i włączony w skład brygady^[2]. 26 maja 1926 w Radomiu rozpoczęto formowanie 7 pułku artylerii ciężkiej pod dowództwem pułkownika Aleksandra Aleksandrowicza^[3].

Na początku grudnia 1919, z powodu braków kadrowych i sprzętowych, zaniechano formowania II dyonu oraz rozformowano dowództwo 7 pułku artylerii ciężkiej^[4]. Na dzień 1 maja 1920 dysponowała 36 działami polowymi i 2 działami ciężkimi^[5]. Na początku 1921 I/7 pac został przemianowany na 7 dywizjon artylerii ciężkiej. 24 kwietnia 1921 7 dac przybył do stałego garnizonu Kielce, gdzie zajął Koszary imienia księcia Józefa Poniatowskiego.

W listopadzie 1921, w związku z przejściem wojska na organizację pokojową, 7 BA została rozformowana. 7 pułk artylerii polowej pozostał w składzie 7 Dywizji Piechoty, natomiast 7 dywizjon artylerii ciężkiej został 16 października 1921 włączony w skład 4 pułku artylerii ciężkiej, jako II dywizjon.

• Dowództwo 7 Brygady Artylerii
• 7 pułk artylerii polowej - mjr Adam Zarzycki
  • I dywizjon (1, 2 i 3 bateria)
  • II dywizjon - por. Władysław Rudnicki
    • 4 bateria we wsi Ozierany nad Prypecią, w składzie 9 DP
    • 5 bateria
    • 6 bateria
  • III dywizjon (7, 8 i 9 bateria) - kpt. Juliusz Szponar
• I dywizjon 7 pułku artylerii ciężkiej
  • 1 bateria (eks-2 bateria wałowa, eks-2 bateria 4 pac) w Międzyświeciu i Wilamowicach na Śląsku Cieszyńskim, w trakcie przezbrojenia we francuskie 105 mm armaty wz. 1913
  • 2 bateria (eks-1 bateria) w Częstochowie
  • 3 bateria (eks-2 bateria) w Częstochowie

Z uwagi na brak koni i umundurowania obie baterie 7 pac stacjonujące w koszarach Zacisze w Częstochowie nie mogły osiągnąć „pogotowia marszowego”.

• płk art. Jan Orłowski^[6] (V? – X 1919)
• płk art. Władysław Jung (X 1919 – IV 1920)
• ppłk art. Ludwik Monné (p.o. od 12 XII 1919^[7])
• mjr/ppłk Witold Konczakowski (p.o. 1920)
• ppłk art. Józef Karol Luberadzki (IX 1920 – XI 1921)

• Witold Jarno: Okręg Generalny Nr III Kielce w latach 1918-1921. Łódź: Wydawnictwo „Ibidem”, 2003. ISBN 83-88679-31-7.
• Roman Łoś: Artyleria polska 1914-1939. Warszawa: Wydawnictwo Bellona, 1991. ISBN 83-11-07772-X.
• Adam Przybylski: Wojna polska 1918–1921. Warszawa: Wojskowy Instytut Naukowo-Wydawniczy, 1930.
• Władysław Ryłko: Zarys historii wojennej 7-go Pułku Piechoty Artylerii Polowej. Warszawa: Zakłady Graficzne „Polska Zjednoczona”, 1929, seria: Zarys historii wojennej pułków polskich 1918-1920.
• Janusz Odziemkowski: Piechota polska w wojnie z Rosją bolszewicką 1919-1920. Warszawa: Oficyna Wydawnicza „Adam”, 2010. ISBN 978-83-7072-650-8.
• Mieczysław Wiliński: Zarys historii wojennej 4-go Pułku Artylerii Ciężkiej. Warszawa: Zakłady Graficzne „Polska Zjednoczona”, 1929, seria: Zarys historii wojennej pułków polskich 1918-1920.
• Lech Wyszczelski: Wojsko Polskie w latach 1918–1921. Warszawa: Wydawnictwo Neriton, 2006. ISBN 83-89729-56-3.