11 Wrocławski Oddział WOP

11 Oddział WOP

Historia
Państwo	Polska
Sformowanie	1946
Rozformowanie	1948
Nazwa wyróżniająca	Wrocławski
Tradycje
Rodowód	11 Oddział OP
Kontynuacja	23 Brygada OP
Organizacja
Numer	JW 2231[1]
Dyslokacja	Kłodzko
Formacja	Wojska Ochrony Pogranicza
Podległość	Okręg Wojskowy Śląsk i Departament WOP

Wrocławski Oddział WOP nr 11 – zlikwidowany oddział w strukturze organizacyjnej Wojsk Ochrony Pogranicza pełniący służbę na granicy polsko-czechosłowackiej.

Wrocławski Oddział WOP nr 11 JW 2231 (Zarządzenie SzSG Nr 053/Org. 30 marca 1946)^[2] został sformowany w 1946 na bazie 11 Oddziału Ochrony Pogranicza, na podstawie rozkazu NDWP nr 0153/org. z 21 września 1946. Oddział posiadał pięć komend, 25 strażnic, stan etatowy wynosił 1900 żołnierzy i 14 pracowników cywilnych^[3]. Sztab oddziału stacjonował w Kłodzku^[4]. W 1947 rozformowano grupę manewrową oddziału, a w jej miejsce powołano szkołę podoficerską o etacie 34 oficerów i podoficerów oraz 140 elewów^[5][a].

Rozformowany w 1948. Na jego bazie powstała 23 Brygada Ochrony Pogranicza.

W 1946^[4]:

• Dowództwo sztab i pododdziały dowodzenia
• Grupa manewrowa, a od 1947 szkoła podoficerska
• 49 komenda odcinka – Paczków
• 50 komenda odcinka – Stronie Śląskie
• 51 komenda odcinka – Bystrzyca Kłodzka
• 52 komenda odcinka – Duszniki-Zdrój
• 53 komenda odcinka – Wałbrzych.

We wrześniu 1946 stan etatowy oddziału przewidywał: 5 komend, 25 strażnic, 1900 wojskowych i 14 pracowników cywilnych^[6]. Po reorganizacji w 1947 było to: 5 komend odcinków, 25 strażnic, 1798 wojskowych i 13 pracowników cywilnych^[7].

W uroczystości wręczenia sztandaru wzięli udział m.in.: premier Rządu Jedności Narodowej Edward Osóbka-Morawski, minister obrony narodowej marszałek Polski Michał Rola-Żymierski, szef Departamentu WOP gen. bryg. Gwidon Czerwiński i dowódca Okręgu Wojskowego IV gen. Stanisław Popławski^[8].

W drzewcu sztandaru znajdują się 44 gwoździe pamiątkowe z napisami mówiącymi o funkcjach i nazwiskach osób lub określającymi nazwy zakładów pracy, organizacji politycznych i społecznych oraz wymieniające nazwiska chrzestnych sztandaru. Gwoździe przybijali m.in.: płk Franciszek Mróz - zastępca szefa Departamentu WOP, ppłk Mikołaj Grajworoński szef wydziału WOP w Dowództwie Śląskiego OW, ppłk Zygmunt Huszcza - dowódca 27 pułku piechoty i płk Głaskow - przedstawiciel Armii Czerwonej, dowódca 11 Oddziału Ochrony Pogranicza mjr A. Mickiewicz i jego zastępcą mjr J. Kaczmarski^[8].

Wraz ze zmianą nazwy i numeru jednostki na płacie sztandaru dokonywano poprawek. Słowo "Wrocławski" zamieniono na "Wrocławska" oraz wypruto haft napisu "11 ODDZ.", a wyhaftowano "23 BRYG.". Pozostał nie naruszony dwuwierszowy napis na skrzynce grotu, który brzmi: "WROCŁAWSKI /11 OD. WOP"^[8].

Sztandar został przekazany do Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie 1 lipca 1963^[8].

• mjr Adam Mickiewicz.

11 Oddział Ochrony Pogranicza → 11 Wrocławski Oddział WOP → 23 Brygada Ochrony Pogranicza → 5 Brygada WOP → 5 Sudecka Brygada WOP → Sudecka Brygada WOP → Sudecki Batalion WOP

• Henryk Dominiczak: Wojska Ochrony Pogranicza w latach 1845-1948. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1971.
• Henryk Dominiczak: Zarys historii Wojsk Ochrony Pogranicza 1945-1985. Warszawa: Wojskowa drukarnia w Łodzi, 1985.
• Zenon Jackiewicz: Wojska Ochrony Pogranicza (1945-1991). Krótki informator historyczny. Kętrzyn: Centrum Szkolenia Straży Granicznej, 1998. ISBN 83-909304-3-9.
• Jan Ławski: Ochrona granic Polski Ludowej 1945-1948. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowe, 1974.
• Jerzy Prochwicz: Wojska Ochrony Pogranicza 1945-1965. Piotrków Trybunalski: Naukowe Wydawnictwo Piotrkowskie, 2011. ISBN 978-83-7726-027-2.
• Tadeusz Niedziela (red.): Wojska Ochrony Pogranicza w pięćdziesiątą rocznice objęcia służby w ochronie granicy Polski 1945–1995. Jednodniówka Związku Byłych Żołnierzy Zawodowych Środowiska WOP. 1995.
• Archiwum Straży Granicznej, DWOP sygn.2825/1. Rejestr główny jednostek WOP.