Winiary – dawna gromada, czyli najmniejsza jednostka podziału terytorialnego Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w latach 1954–1972.
Gromady, z gromadzkimi radami narodowymi (GRN) jako organami władzy najniższego stopnia na wsi, funkcjonowały od reformy reorganizującej administrację wiejską przeprowadzonej jesienią 1954[2] do momentu ich zniesienia z dniem 1 stycznia 1973[3], tym samym wypierając organizację gminną w latach 1954–1972[4][5].
Gromadę Winiary z siedzibą GRN w Winiarach (obecnie w granicach Kalisza) utworzono – jako jedną z 8759 gromad na obszarze Polski[4] – w powiecie kaliskim w woj. poznańskim, na mocy uchwały nr 22/54 WRN w Poznaniu z dnia 5 października 1954. W skład jednostki weszły obszary dotychczasowych gromad[6] Winiary, Rajsków i Nędzerzew ze zniesionej gminy Podgrodzie Kaliskie oraz obszary dotychczasowych gromad Tłokinia Kościelna i Zduny ze zniesionej gminy Opatówek w tymże powiecie[7]. Dla gromady ustalono 15 członków gromadzkiej rady narodowej[8].
1 stycznia 1962 do gromady Winiary włączono obszar zniesionej gromady Pólko oraz miejscowości Majków i Majków-Kolonia ze zniesionej gromady Pawłówek w tymże powiecie[9]; z gromady Winiary wyłączono natomiast miejscowości Tłokinia Kościelna, Tłokinia Poduchowna i Zduny, włączając je do gromady Opatówek tamże[10]. Równocześnie siedzibę GRN przeniesiono z Winiar do Kalisza, pozostawiając nazwę gromady bez zmian[10].
31 grudnia 1963 z gromady Winiary wyłączono części obszarów wsi Majków i Majków-Kolonia, włączając je do miasta Kalisza w tymże województwie[11].
Gromada przetrwała do końca 1972 roku, czyli do kolejnej reformy gminnej[12].
Przypisy
- ↑ Spis powszechny z dnia 6 grudnia 1960 r. • Wyniki wstępne (do użytku służbowego) • Ludność, mieszkania, budynki oraz gospodarstwa rolne • Województwo poznańskie / miasto Poznań, Główny Urząd Statystyczny – Biuro Spisowe, Warszawa, 1961
- ↑ Dz. U. z 1954 r. Nr 43, poz. 191 (ISAP)
- ↑ Dz. U. z 1972 r. Nr 49, poz. 312 (ISAP)
- ↑ a b Podział administracyjny Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej. Warszawa: Urząd Rady Ministrów – Biuro do spraw Prezydiów Rad Narodowych, 1956.
- ↑ Mała Encyklopedia Powszechna PWN. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1959.
- ↑ Gromady istniały także po II wojnie światowej jako jednostka pomocnicza gmin.
- ↑ Uchwała Nr 22/54 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu z dnia 5 października 1954 r. w sprawie podziału na nowe gromady powiatu kaliskiego; w ramach Zarządzenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu z dnia 26 listopada 1954 r. w sprawie ogłoszenia uchwał Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu z dnia 5 października 1954 r. dotyczących reformy podziału administracyjnego wsi (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu z 4 grudnia 1954 r., Nr. 20, Poz. 100)
- ↑ Uchwała Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Kaliszu z dnia 6 października 1954 r. w sprawie ustalenia liczby członków gromadzkich rad narodowych (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu z dnia 8 października 1954 r., Nr. 16, Poz. 69)
- ↑ Uchwała Nr 19/61 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu z dnia 28 września 1961 r. w sprawie zniesienia i utworzenia niektórych gromad w województwie poznańskim w brzmieniu zatwierdzonym uchwałą Nr 435/61 Rady Ministrów z dnia 11 listopada 1961 r. w sprawie zatwierdzenia uchwały Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu w przedmiocie zniesienia i utworzenia niektórych gromad (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu z 20 grudnia 1961 r., Nr. 12, Poz. 97)
- ↑ a b Uchwała Nr 20/61 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu z dnia 28 września 1961 r. w sprawie zmiany granic niektórych gromad oraz zmiany siedzib niektórych gromadzkich rad narodowych w województwie poznańskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu z 20 grudnia 1961 r., Nr. 12, Poz. 98)
- ↑ Dz. U. z 1963 r. Nr 56, poz. 300 (ISAP)
- ↑ Wykaz miast, osiedli i gromad: stan z dn. 1 I 1971 r., Cz. 1. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny – Biuro Spisów, 1971.
