Wiechlinowce

Wiechlinowce
	; Jęczmień zwyczajny
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	liliopodobne (≡ jednoliścienne)
Rząd	wiechlinowce
	Nazwa systematyczna
	Poales Small; Fl. S.E. U.S.: 48. 22 Jul 1903
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Wiechlinowce, trawowce, plewowce (Poales) – rząd roślin jednoliściennych. Należy tu 16 lub 17 rodzin (pałkowate Typhaceae w niektórych ujęciach bywają rozbijane dodatkowo na jeżogłówkowate Sparganiaceae^[3]) liczące w sumie około tysiąca rodzajów i 18,3 tysiące gatunków^[2]. W kilku grupach bazalnych kwiaty są owadopylne, jednak u większości przedstawicieli są one drobne, zredukowane i przystosowane do wiatropylności. Wiele roślin tu zaliczanych ma charakterystyczną, „trawiastą” budowę – z wąskimi, długimi liśćmi i z kwiatostanami złożonymi z drobnych kwiatów o uproszczonej budowie, wyrastającymi zwykle na szczycie rośliny. Rośliny te nie wytwarzają miodników i zwykle nie tworzą mykoryzy. Ich epiderma cechuje się dużą zawartością krzemionki^[4].

Systematyka

Pozycja systematyczna i podział rzędu

Według APweb (aktualizowany system APG IV z 2016) pozycja wiechlinowców (Poales) w obrębie kladu jednoliściennych jest następująca^[2]:

←

tatarakowce Acorales

żabieńcowce Alismatales

Petrosaviales

	pochrzynowce Dioscoreales

	pandanowce Pandanales

liliowce Liliales

szparagowce Asparagales

arekowce Arecales

wiechlinowce Poales

	komelinowce Commelinales

	imbirowce Zingiberales

Podział rzędu wiechlinowców na rodziny według APweb (wraz z powiązaniami filogenetycznymi)

wiechlinowce

	pałkowate Typhaceae

	bromeliowate Bromeliaceae

Rapateaceae

	łuczydłowate Xyridaceae

	niedotrawowate Eriocaulaceae

majakowate Mayacaceae

turniowate Thurniaceae

	sitowate Juncaceae

	ciborowate Cyperaceae

rześciowate Restionaceae

biczycowate Flagellariaceae

wiechlinowate Poaceae

	Ecdeiocoleaceae

	żuanwiliowate Joinvilleaceae

Tutaj zaliczana była też jeszcze w systemie APG II (2003) rodzina hydatellowatych (Hydatellaceae), która jednak po odkryciu pokrewieństwa z przedstawicielami grzybieniowców (Nymphaeales) została odpowiednio przeniesiona^[2]. W systemie APG IV w 2016 roku wprowadzono zmianę polegającą na włączeniu do rześciowatych wyodrębnianych wcześniej rodzin Anarthriaceae i Centrolepidaceae^[5].

Systemy Reveala (1999, 2007): System Reveala Z 1999 wyróżnia wiechlinowce jako takson monotypowy zawierający wyłącznie rodzinę wiechlinowatych (Poaceae (R. Br.) Barnh.). Według systemu Reveala rząd wiechlinowce należy do gromady okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromady Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasy jednoliścienne (Liliopsida Brongn.), podklasy komelinowe (Commelinidae Takht.), nadrzędu Juncanae Takht.^[6]

W systemie z 2007 r. Reveal do rzędu wiechlinowców zaliczył obok wiechlinowatych także trzy najbliżej spokrewnione rodziny: Flagellariaceae Dumort., Joinvilleaceae Tolm. & A.C. Sm., Ecdeiocoleaceae D.F. Cutler & Airy Shaw. Rząd znalazł się w nadrzędzie Commelinanae Takht., podklasie Commelinidae Takht. w obrębie okrytonasiennych umieszczonych w randze klasy^[7].

System Takhtajana (1997, 2009): W systemach Armena Tachtadżiana wiechlinowce są rządem monotypowym tylko z rodziną wiechlinowatych. Pozostałe zaliczane współcześnie tu rodziny klasyfikowane są do innych rzędów – rześciowców Restionales także w nadrzędzie Poanae, poza tym część rodzin klasyfikowana jest do rzędu sitowców Juncales w osobnym narzędzie Juncanae oraz do rzędu Xyridales w nadrzędzie Commelinanae^[8]^[9]. W starszym systemie z 1997 Tachtadżian wyróżniał więcej, wąsko ujmowanych rzędów (Cyperales, Flagellariales)^[9].

System Cronquista (1981): Rząd Poales obejmuje dwie rodziny – wiechlinowate Poaceae i ciborowate Cyperaceae. Pozostałe rodziny zaliczane są do innych wąsko ujmowanych rzędów (Bromeliales, Restionales, Eriocaulales)^[10].

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2021-03-02] (ang.).
↑ ^a ^b ^c ^d Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2021-03-02] (ang.).
↑ Michael G. Simpson: Plant Systematics. Amsterdam, Boston, London: Elsevier, 2010, s. 231. ISBN 978-0-12-374380-0.
↑ ColeC. T.CH. ColeC., HilgerH. H.H. HilgerH., StevensS. P.F. StevensS., Angiosperm Phylogeny Poster (APP, 2026), 2026, DOI: 10.7287/peerj.preprints.2320 .
↑ The Angiosperm Phylogeny Group. An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG IV. „Botanical Journal of the Linnean Society”. 181, 1, s. 1–20, 2016. DOI: 10.1111/boj.12385.
↑ Crescent Bloom: Poales. The Compleat Botanica. [dostęp 2009-01-22]. (ang.).
↑ James L. Reveal: Classification of extant Vascular Plant Families – An expanded family scheme. Department of Plant Biology, Cornell University. [dostęp 2009-01-22]. (ang.).
↑ Armen Takhtajan: Flowering Plants. 978-1-4020-9608-2: Springer, 2009, s. 741.
↑ ^a ^b Armen Takhtajan: Diversity and Classification of Flowering Plants. New York: Columbia University Press, 1997, s. 583. ISBN 0-231-10098-1.
↑ Arthur Cronquist: An integrated system of classification of flowering plants. New York: Columbia University Press, 1981, s. 1133. ISBN 0-231-03880-1.

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2021-03-02] (ang.).

[apweb-2] Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2021-03-02] (ang.).

[simpson-3] Michael G. Simpson: Plant Systematics. Amsterdam, Boston, London: Elsevier, 2010, s. 231. ISBN 978-0-12-374380-0.

[cole-4] ColeC. T.CH. ColeC., HilgerH. H.H. HilgerH., StevensS. P.F. StevensS., Angiosperm Phylogeny Poster (APP, 2026), 2026, DOI: 10.7287/peerj.preprints.2320 .

[apgIV-5] The Angiosperm Phylogeny Group. An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG IV. „Botanical Journal of the Linnean Society”. 181, 1, s. 1–20, 2016. DOI: 10.1111/boj.12385.

[6] Crescent Bloom: Poales. The Compleat Botanica. [dostęp 2009-01-22]. (ang.).

[7] James L. Reveal: Classification of extant Vascular Plant Families – An expanded family scheme. Department of Plant Biology, Cornell University. [dostęp 2009-01-22]. (ang.).

[armen-8] Armen Takhtajan: Flowering Plants. 978-1-4020-9608-2: Springer, 2009, s. 741.

[armen_1997-9] Armen Takhtajan: Diversity and Classification of Flowering Plants. New York: Columbia University Press, 1997, s. 583. ISBN 0-231-10098-1.

[cronquist-10] Arthur Cronquist: An integrated system of classification of flowering plants. New York: Columbia University Press, 1981, s. 1133. ISBN 0-231-03880-1.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]