9K32 Strieła-2 (Strzała-2) (ros. 9К32 Стрела-2, kod NATO SA-7A Grail) – radziecki ręczny przeciwlotniczy pocisk rakietowy klasy „ziemia-powietrze” i „woda-powietrze”, używany w wojskach Układu Warszawskiego od roku 1968. Radzieckie oznaczenie wojskowe zestawu według GRAU to 9K32, a samego pocisku – 9M32. Nazwa Strieła-2 funkcjonuje też w angielskiej transkrypcji Strela-2, a w Polsce była przyjęta na uzbrojenie i produkowana pod przetłumaczoną nazwą Strzała-2.
Strieła-2M (kod NATO SA-7B radzieckie oznaczenie pocisku 9M32M) to wprowadzona do użytku w roku 1972 zmodernizowana wersja pocisku Strieła-2.
Rakieta ta została przyjęta na wyposażenie Wojsk Lądowych i Marynarki Wojennej. Była produkowana na licencji w Zakładach Metalowych MESKO w Skarżysku-Kamiennej (z wyjątkiem głowic samonaprowadzania 9E46 i silników, których dokumentacji nie sprzedano i które były dostarczane z ZSRR)[1].
Marynarka Wojenna RP używa morskiej odmiany tego pocisku (kod NATO SA-N-5) między innymi na dozorowcu ORP Kaszub, kutrach rakietowych typu Osa (projekt 205), okrętach rakietowych typu Orkan (projekt 660/660M) i typu 1241RE, trałowcach bazowych projektu 206F oraz okrętach transportowo-minowych proj. 767 typu Lublin[2]. W wersji morskiej używana jest na poczwórnych obrotowych wyrzutniach produkcji radzieckiej MTU-4US, polskiej Fasta-4M lub NRD FAM-14[2]. Są stosowane także w polskim zestawie rakietowo-artyleryjskim ZU-23-2MR Wróbel II[2].
Do wad pocisku należy mało skuteczna głowica samonaprowadzająca, umożliwiająca praktyczne jedynie użycie przeciw celom oddalającym się[2] oraz mały ładunek bojowy, nie gwarantujący zniszczenia celu.
W 1988 roku polskie wojska lądowe miały 556 mechanizmów startowych 9P58M zestawu Strzała-2M, ponadto pewna liczba była na uzbrojeniu Wojsk Obrony Powietrznej Kraju i Marynarki Wojennej[3]. Od 1995 roku Wojska Lądowe rozpoczęły wprowadzanie na wyposażenie PPZR Grom, które do 2018 roku całkowicie zastąpiły zestawy Strzała-2M[4].
Debiut bojowy Strieły miał miejsce podczas starć granicznych egipsko-izraelskich w latach 1969–1970, kiedy Egipcjanie wystrzelili 99 nowo dostarczonych pocisków, uszkadzając lub zestrzeliwując 36 samolotów. Były one następnie masowo używane na Bliskim Wschodzie przez państwa arabskie. Podczas wojny wietnamskiej w latach 1972–1975 siły komunistyczne wystrzeliły 589 pocisków, uszkadzając lub niszcząc 204 amerykańskie lub południowowietnamskie samoloty lub śmigłowce[5]. Między innymi, między majem a czerwcem 1972 roku siły Wietnamu Północnego zestrzeliły za ich pomocą pięć śmigłowców szturmowych AH-1G Cobra[6].
Podczas inwazji radzieckiej na Afganistan mudżahedini posiadali zakupione na czarnym rynku m.in. w Polsce Strzały-2. Pociski z tych sponsorowanych przez zachodnie kraje dostaw często się psuły oraz posiadały wady. ZSRR doskonale o tym wiedział, kontrolując sprzedaż i uszkadzając sprzęt. Dlatego też dostarczenie sprawnych rakiet jak Stingery było zaskoczeniem[7].
Aktualni użytkownicy
Afganistan
Albania
Algieria
Angola
Armenia
Benin
Bośnia i Hercegowina
Botswana
Bułgaria
Burkina Faso
Chiny
Czarnogóra
Czechy
Dżibuti
Egipt
Etiopia
Gruzja
Ghana
Gwinea
Gwinea Bissau
Gujana
Honduras
Indonezja
Indie
Iran – Zastępowane przez Misagh-2.
Jemen
Kambodża
Kosowo
Kuba
Kuwejt
Laos
Liban
Libia
Malezja
Mali
Mongolia[8]
Macedonia
Mauretania
Maroko
Mozambik
Nikaragua
Korea Północna
Pakistan
Peru
Rumunia – wersja CA-94
Rosja
Sahara Zachodnia
Salwador[9]
Sierra Leone
Serbia
Słowacja
Somalia
Sudan
Sudan Południowy[10]
Syria
Tanzania
Ukraina
Wietnam
Zambia
ZimbabweByli użytkownicy
Afrykańska Partia Niepodległości Gwinei i Wysp Zielonego Przylądka
Argentyna – Wycofywane z aktywnej służby.
Armia Wyzwolenia Ludowego (PLA)
Białoruś – Wycofany z aktywnej służby. Armia Białoruska posiadała 29 wyrzutni[11][12].
Chorwacja – Wycofane.
Cypr – Wycofane. Czechosłowacja
Finlandia – Strzała-2M, oznaczona jako Ito-78. Wycofana.
FRELIMO
Hezbollah
Irak – Część zrabowana po wojnie w Iraku w 2003 roku
Jugosławia
Jemen Południowy
NRD
Niemcy
Armia Wyzwolenia Kosowa
Palestyna
Polska – wyparte z uzbrojenia przez PPZR Grom.
Słowenia – W rezerwie.
UNITA
Węgry – Wycofane.
ZSRR
