 Rumen Radew (2026) | |
| Data i miejsce urodzenia |
18 czerwca 1963 |
|---|---|
| Prezydent Bułgarii | |
| Okres |
od 22 stycznia 2017 |
| Wiceprezydent | |
| Poprzednik | |
| Następca | |
| Premier Bułgarii | |
| Okres |
od 8 maja 2026 |
| Przynależność polityczna | |
| Poprzednik | |
| Odznaczenia | |
   
| |
Rumen Georgiew Radew, bułg. Румен Георгиев Радев (ur. 18 czerwca 1963 w Dimitrowgradzie[1]) – bułgarski polityk i wojskowy, generał major, w latach 2014–2016 dowódca Bułgarskich Sił Powietrznych, prezydent Bułgarii w latach 2017–2026, premier Bułgarii od 2026.
W 1987 został absolwentem szkoły wyższej sił powietrznych w Dołnej Mitropoliji, a w 1996 Akademii Wojskowej im. Georgiego Rakowskiego w Sofii. W 2000 uzyskał doktorat z zakresu nauk wojskowych[1].
Służył w Bułgarskich Siłach Powietrznych. Uzyskiwał kolejne stopnie oficerskie, w tym kapitana (1994), majora (1997), podpułkownika (2000), pułkownika (2003), generała brygady (2007) i generała majora (2014). Zajmował różne stanowiska kierownicze w bazach lotniczych w miejscowości Rawnec i następnie w miejscowości Graf Ignatiewo. W ramach tej ostatniej pełnił funkcję szefa sztabu, a w latach 2005–2009 jej komendanta. Od 2009 do 2014 był zastępcą dowódcy Bułgarskich Sił Powietrznych, następnie został dowódcą tego rodzaju sił zbrojnych[1]. W 2016 zrezygnował z tego stanowiska, krytykując rządowy projekt dopuszczenia lotnictwa państw sojuszniczych do ochrony przestrzeni powietrznej Bułgarii[2].
W sierpniu 2016 Bułgarska Partia Socjalistyczna nominowała go jako swojego kandydata w wyborach prezydenckich[3] (wraz z Ilijaną Jotową jako kandydatką na wiceprezydenta). W kampanii wyborczej opowiadał się m.in. za zniesieniem sankcji wobec Rosji nałożonych po bezprawnej aneksji Krymu przez Rosję[4]. W pierwszej turze Rumen Radew zajął pierwsze miejsce, otrzymując 25,4% głosów, przechodząc do drugiej tury z kandydatką partii GERB Cecką Caczewą[5]. W drugiej turze głosowania został wybrany na prezydenta z wynikiem 59,4% głosów[6]. Urząd prezydenta objął 22 stycznia 2017[7]. W wyborach prezydenckich w 2021 z powodzeniem ubiegał się o reelekcję (również w parze z Ilijaną Jotową). W pierwszej turze dostał 49,4% głosów[8]; w drugiej z wynikiem 66,7% głosów pokonał Anastasa Gerdżikowa[9].
20 stycznia 2026, w trakcie kolejnego kryzysu politycznego związanego brakiem możliwości wyłonienia stabilnego rządu i zgodnie z zapowiedzią z poprzedniego dnia, złożył rezygnację ze stanowiska[10][11]. Zakończył urzędowanie 23 stycznia 2026, kiedy to Sąd Konstytucyjny przyjął jego rezygnację[12].
W marcu 2026 ogłosił utworzenie formacji Postępowa Bułgaria, którą powołano celem wystartowania w rozpisanych na kolejny miesiąc wyborach parlamentarnych[13]. W głosowaniu z kwietnia 2026 ugrupowanie to zajęło pierwsze miejsce, uzyskując większość bezwzględną (131 miejsc w 240-osobowym Zgromadzeniu Narodowym). Lider PB uzyskał wówczas mandat deputowanego 52. kadencji[14]. 7 maja 2026 prezydent Ilijana Jotowa powierzyła jego ugrupowaniu utworzenie gabinetu. Rumen Radew jeszcze tego samego dnia przedstawił proponowany skład swojego rządu[15]. 8 maja 2026 parlament udzielił wotum zaufania gabinetowi (większością 124 głosów „za”); tego samego dnia były prezydent rozpoczął urzędowanie na stanowisku premiera[16].
| Przewodniczący Rady Europejskiej |
|
|---|---|
| Członkowie Rady Europejskiej (27) |
|
| Przewodniczący Komisji Europejskiej |
|
| Przedstawiciele organów Unii Europejskiej |
|
