Przejście graniczne Zosin-Uściług, zostało uruchomione 10 października 1995, początkowo wyłącznie dla uproszczonego ruchu granicznego. Dopuszczony był ruch osobowy, na podstawie przepustek dla obywateli Polski i Ukrainy[a]. Organa Straży Granicznej dokonywały odprawy granicznej i celnej[b]. 15 września 2000[c] uzyskało status ogólnodostępne z miejscem odprawy granicznej dla osób wyjeżdżających z Polski na Ukrainę na terytorium Ukrainy, a wjeżdżający do Polski z Ukrainy na terytorium Polski[d]. Czynne przez całą dobę. Dopuszczony jest ruch osób i środków transportowych[e][f]. Początkowo na podstawie przepustek uproszczony ruch graniczny[a], a następnie zmieniono na mały ruch graniczny[g].
Od 10 kwietnia 2026 przejście, podobnie jak 70 pozostałych przejść granicznych w Polsce (drogowych, kolejowych, lotniczych i morskich) został objęty Systemem Entry/Exit System (EES) − zautomatyzowanym systemem informatycznym służący do rejestrowania obywateli państw trzecich podróżujących w celu pobytu krótkoterminowego za każdym razem, gdy przekraczają oni granice zewnętrzne krajów europejskich korzystających z tego systemu[1].
Zespół Drogowego Przejścia Granicznego w Zosinie i Kolejowego Przejścia Granicznego w Hrubieszowie podległy Lubelskiemu Zarządowi Obsługi Przejść Granicznych – Wydział Zamiejscowy w Zamościu (stan zatrudnienia – 13 osób).
Polska i ukraińska kontrola graniczna i celna osób i pojazdów wjeżdżających do Polski odbywa się na terytorium RP, natomiast kontrolę wyjazdową z Polski i wjazdową na Ukrainę każda ze służb wykonuje na terytorium swojego państwa.
Potokowa organizacja ruchu – kontrola graniczna i celna osób i pojazdów odbywa się na pasach odpraw
Liczba stanowisk kontrolerskich w pawilonach kontroli paszportowo–celnej przy pasach odpraw w obu kierunkach:
Polskie służby – 19 (w tym: graniczna – 9, celna – 10)
Ukraińskie służby – 8 (w tym: graniczna – 4, celna – 4).
Budynek główny administracyjny: administrator przejścia, służby polskie i ukraińskie (łącznie 1 374,78 m² w tym: część polska 1 262,76 m², część ukraińska 112,02 m²)[i]
Budynek techniczny administratora przejścia (567,04 m²)[i]
Budynek kontroli szczegółowej samochodów osobowych i autobusów (497,26 m²)[i]
Pawilony wartownicze Straży Granicznej: wjazd i wyjazd – 2 szt. (20,89 m² każdy)[i]
Pawilony kontroli paszportowo–celnej przy pasach odpraw: 4 szt. służby polskie (łącznie 95,52 m²), 3 szt. służby ukraińskie (łącznie 95,52 m²)[i]
Budynki sanitarne: wjazd i wyjazd – 2 szt. (80,13 m² każdy)[i]
Przejście graniczne Zosin-Uściług (po prawej) (maj 2007)
Przejścia graniczne polsko-radzieckie
W okresie istnienia Związku Radzieckiego 24 stycznia 1986[j] zaczął funkcjonować tu polsko-radziecki Punkt Uproszczonego Przekraczania Granicy Zosin-Uściług. Przekraczanie granicy odbywało się na podstawie przepustek[k]. Organa Wojsk Ochrony Pogranicza wykonywały odprawę graniczną i celną[l]. Odprawę graniczną i celną osób, towarów i środków transportu wykonywała Graniczna Placówka Kontrolna Hrubieszów[5].
1 stycznia 1964 funkcjonowało przejście graniczne uproszczonego ruchu granicznego Zosin (urg Zosin), w którym odprawę graniczną i celną osób, towarów oraz środków transportu wykonywała 3 placówka WOP Hrubieszów[6].
Uwagi
↑ abZarządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z 15 grudnia 1994 w sprawie ogłoszenia przejść granicznych, rodzaju ruchu dozwolonego przez te przejścia oraz czasu ich otwarcia (M.P. z 1994 r. Nr 69, poz. 617 (ISAP)).
↑Rozporządzenie Ministra Finansów z 20 sierpnia 1999 w sprawie upoważnienia innych organów administracji państwowej do wykonywania niektórych zadań organów celnych (Dz. U. z 1999 r. Nr 73, poz. 819 (ISAP)).
↑Oświadczenie Rządowe z 10 marca 2003 w sprawie zatwierdzenia Umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Ukrainy w sprawie przejść granicznych, sporządzonej w Warszawie 18 maja 1992 (M.P. z 2003 r. Nr 37, poz. 531 (ISAP)).
↑Porozumienie z 4 marca 2004 między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Gabinetem Ministrów Ukrainy w sprawie określenia przejść granicznych, w których organy kontrolne Państwa jednej Umawiającej się Strony będą dokonywały kontroli na terytorium Państwa drugiej Umawiającej się Strony (Dz. U. z 2005 r. Nr 12, poz. 96 (ISAP)).
↑Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Ukrainy w sprawie przejść granicznych, sporządzona w Warszawie 18 maja 1992 roku (M.P. z 2003 r. Nr 37, poz. 530 (ISAP)).
↑Obwieszczenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 12 listopada 2012 w sprawie ogłoszenia przejść granicznych, rodzaju ruchu dozwolonego przez te przejścia oraz czasu ich otwarcia (M.P. z 2012 r. poz. 898 (ISAP)).
↑Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Gabinetem Ministrów Ukrainy o zasadach małego ruchu granicznego, podpisana w Kijowie 28 marca 2008, oraz Protokół, podpisany w Warszawie dnia 22 grudnia 2008 roku, między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Gabinetem Ministrów Ukrainy o zmianie Umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Gabinetem Ministrów Ukrainy o zasadach małego ruchu granicznego, podpisanej w Kijowie 28 marca 2008 (Dz. U. z 2009 r. Nr 103, poz. 858 (ISAP)).
↑Oświadczenie Rządowe z 31 maja 1986 w sprawie wejścia w życie Porozumienia między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a Rządem Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich o uproszczonym trybie przekraczania granicy państwowej przez obywateli zamieszkałych w miejscowościach przygranicznych, podpisanego w Moskwie 14 maja 1985 (Dz. U. z 1986 r. Nr 24, poz. 115 (ISAP)).
↑Porozumienie między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a Rządem Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich o uproszczonym trybie przekraczania granicy państwowej przez obywateli zamieszkałych w miejscowościach przygranicznych, podpisane w Moskwie 14 maja 1986 (Dz. U. z 1986 r. Nr 24, poz. 114 (ISAP)).
↑Zarządzenie Ministra Współpracy Gospodarczej z Zagranicą z 20 maja 1988 w sprawie zlecenia organom Wojsk Ochrony Pogranicza wykonywania kontroli celnej w niektórych przejściach granicznych (M.P. z 1988 r. Nr 22, poz. 207 (ISAP)).
↑Zenon Jackiewicz: Wojska Ochrony Pogranicza. (1945–1991). Krótki informator historyczny. Kętrzyn: Centrum Szkolenia Straży Granicznej, 1998, s. 106. ISBN 83-909304-3-9.
50°51′24,7″N 24°08′29,1″E/50,856861 24,141417
