Panzerwaffe

Panzerwaffe (z jęz. niem. siły pancerne) – niemieckie określenie na wojska pancerne stosowane od czasów I wojny światowej.

Historia Panzerwaffe

I wojna światowa

W związku z pojawieniem się czołgów na polu walki (1916, bitwa nad Sommą) niemieckie naczelne dowództwo postanowiło wprowadzić na uzbrojenie armii cesarskiej własny typ czołgu. W tym celu w listopadzie 1916 roku powołano specjalną komisję –Algemeine Kriegsdepartment 7 Abteilung Verkehrwesen (7 Departament Wojny Urząd Uzbrojenia) pod kierownictwem J. Vollmera. Pod koniec października 1917 gotowy był pierwszy czołg o nazwie A7V. Czołgi te wzięły udział w ofensywie niemieckiej na zachodzie w 1918 roku.

Okres międzywojenny

Na mocy traktatu wersalskiego Niemcy nie mogli posiadać własnych sił pancernych. Jednakże omijali ten zakaz.

II wojna światowa

Okres powojenny

Organizacja Panzerwaffe (1918–1945)

Ordre de bataille jednostek Panzerwaffe oraz ich etat w 1918 r.

W czasie I wojny światowej Niemcy wystawili następujące jednostki pancerne:

Każdy Abteilung (batalion) powinien składać się z:

5 czołgów,
10 samochodów ciężarowych,
2 samochodów osobowych,
motocykla,
kuchni polowej.

Razem dawało to 140 żołnierzy (w tym 5 oficerów). Tylko 3 pierwsze jednostki wyposażono w czołgi rodzimej produkcji (tzn. A7V). Pozostałe uzbrojono w zdobyczne brytyjskie Mark IV i Mark A Whippet.

Ordre de bataille jednostek Panzerwaffe w II wojnie światowej

Bataliony czołgów ciężkich

Brygady zmotoryzowane i grenadierów pancernych SS

Brygady pancerne

Dywizje pancerne

Lekkie dywizje pancerne

Dywizje grenadierów pancernych

Dywizje pancerne SS

Dywizje grenadierów pancernych SS

Uwaga: dywizje pancerne SS pierwotnie były jednostkami zmotoryzowanymi/grenadierów pancernych. Przekształcanie tych jednostek w dywizje pancerne rozpoczęto w 1943/44 r.

Etaty w jednostkach Panzerwaffe w latach 1935–1945

Niemiecka dywizja pancerna 1935–1940:

Brygada pancerna- 2 pułki czołgów po dwa bataliony
Brygada piechoty zmotoryzowanej – batalion motocyklistów, pułk strzelców, pułk artylerii, bataliony: rozpoznawczy, artylerii przeciwlotniczej i saperów; służby (saperzy itp.)

Niemiecka dywizja pancerna po 1941:

pułk czołgów (2 bataliony po 3 kompanie)
brygada piechoty:
- 2 pułki strzelców,
- pułk artylerii,
- bataliony: motocyklowy, artylerii przeciwlotniczej, rozpoznawczy, niszczycieli czołgów, saperów,
- służby dywizyjne.

Niemiecka dywizja lekka, 1939:

batalion czołgów,
pułk lub dywizjon rozpoznawczy,
pułku artylerii,
batalion przeciwpancerny,
batalion saperów,
kompania łączności,
służby.

Razem: 332 oficerów, 10335 szeregowych i 333 urzędników.

Niemiecka dywizja grenadierów pancernych, 1943:

2 pułki grenadierów pancernych,
batalion czołgów/dział szturmowych,
batalion artylerii zmotoryzowanej,
batalion niszczycieli czołgów,
batalion artylerii przeciwlotniczej,
batalion saperów,
służby dywizyjne.

Dywizja pancerna Waffen SS, 1944:

pułk pancerny,
2 pułki grenadierów pancernych,
kompania transporterów opancerzonych,
batalion rozpoznawczy,
batalion niszczycieli czołgów,
pancerny batalion saperów,
pułk artylerii,
służby.

Razem: 18548 ludzi, 152 czołgi, 49 dział samobieżnych.

Niemiecka brygada pancerna, 1943:

sztab,
batalion czołgów (3 kompanie),
2 pułki grenadierów pancernych,
pułk artylerii,
służby.

Niemiecka brygada dział szturmowych, 1944:

dowództwo,
3 baterie dział szturmowych,
kompania grenadierów,
pluton saperów,
służby.

Niemiecki batalion czołgów ciężkich, 1944:

sztab,
kompania sztabowa,
kompania zaopatrzenia,
kompania warsztatowa,
3 kompanie czołgów.

Razem: 39 oficerów, 230 podoficerów, 496 szeregowych.

Galerie

Galeria dowódców

Wozy bojowe Panzerwaffe (1917–2010)

Czołgi

Działa samobieżne, pancerne, rakietowe

Samobieżne działa przeciwlotnicze

Transportery opancerzone i bojowe wozy piechoty

Samochody pancerne i pojazdy rozpoznawcze

Prototypy pojazdów pancernych

czołgi zdobyczne i kupione w czasie 2wś to:PzKpfw. 35(t) (LT vz. 35), PzKpfw. 38(t) (LT vz. 38), PzKpfw. 35H 734(f) (Hotchkiss H-35), PzKpfw. 39H 735(f) (Hotchkiss H-39), PzKpfw. 35-S 739(f) (Somua S-35), PzKpfw. B2(f) (Char B1 bis), PzKpfw. L 6(i) (Fiat L 6/40), PzBef. M42(i) (Carro Commando M 15/42), Pz. 740(r) (T-26), Schwimm-Panzerkampfwagen T-40 733 (r) (T-40), PzKpfw. 747(r) (T-34/76),

Zobacz też

Bibliografia

P. Masson Armia Hitlera 1939–1945, Przedsięwzięcie Galicja, Kraków-Międzyzdroje 2008
DariuszD. Jędrzejewski DariuszD., ZbigniewZ. Lalak ZbigniewZ., Niemiecka broń pancerna 1939–1945, Warszawa: Wydawnictwo Lampart, 1994, ISBN 83-902554-4-8, OCLC 750698955 .
MarcinM. Bryja MarcinM., Panzerwaffe – Niemieckie wojska szybkie 1939–1945, Warszawa: Wydawnictwo Militaria, 1996, ISBN 83-86209-67-4, OCLC 830130429 .
Janusz Ledwoch, Niemieckie wozy bojowe 1933–1945, Warszawa 1997 (wyd. Militaria), ISBN 83-86209-57-7.
W. Schneider German tanks i world war I. The A7V and early tank development, Freiberg, 1990
M. Reynolds:
- Synowie Rzeszy. II Korpus Pancerny SS w Normandii, Ardenach i na froncie wschodnim, Instytut wyd. Erica, Warszawa 2008
- Ludzie ze stali. I Korpus Pancerny SS w Ardenach i na froncie wschodnim, Inst. wyd. Erica, Warszawa 2008
- Stalowe piekło. I Korpus Pancerny SS w Normandii, Inst. wyd. Erica, Warszawa 2008
B. Perrett Rycerze czarnego krzyża, Rebis, Warszawa 2008
Kolekcja Wozy bojowe, DeAgostini Atlas, Warszawa 2000. ISBN 83-7316-295-X