| Postać z Myszka Miki i przyjaciele | |
Myszka Miki w formie przedstawionej na plakacie z 1928 roku | |
| Pierwsze wystąpienie |
Parowiec Willie, 1928 (oficjalnie) |
|---|---|
| Twórca | |
| Dubbing |
• Walt Disney (1928–1947; 1955–1962) |
| Dane biograficzne | |
| Pochodzenie | |
| Płeć |
męska |
| Inne informacje | |
| Atrybuty | |

Myszka Miki (ang. Mickey Mouse) – fikcyjna postać z filmów animowanych The Walt Disney Company, stworzona przez Walta Disneya i Uba Iwerksa. Znak firmowy i maskotka The Walt Disney Company.
Miki jest uczuciowo związany z Myszką Minnie. W większości przygód Mikiemu towarzyszy jego pies, Pluto. Najlepszymi przyjaciółmi Mikiego są: Kaczor Donald (w komiksach rzadko się spotykają), pies Goofy i koń Horacy.
Walt Disney w 1927 stworzył animowaną serię o Króliku Oswaldzie, za której dystrybucję odpowiadały Universal Pictures[1]. Utrata praw do tej postaci (na rzecz dystrybutora) sprowokowała Disneya do stworzenia nowego bohatera animowanego[2]. Postać Mikiego wymyślił Disney[3], a narysował go Ub Iwerks[4]. Myszka początkowo miała nosić imię Mortimer, jednak żona Disneya, Lillian, zasugerowała mężowi imię Mickey (Miki), ponieważ poprzednie brzmiało – jej zdaniem – okropnie[5] i „zbyt dziewczęco”[6].
Pierwszy raz postać Myszki Miki pojawiła się w filmie Szalony lot z 15 maja 1928[7]. 18 listopada 1928 w kinie Colony w Nowym Jorku miał premierę pierwszy animowany film dźwiękowy z Mikim — Parowiec Willie[5]. Głosu Mikiemu w kolejnych filmach przez pierwsze siedem lat udzielał sam Walt Disney[8], który uznawał postać za swoje alter-ego[9].
W 1932 Disney otrzymał honorowego Oscara za stworzenie postaci Myszki Miki[10][11]. W tym okresie wizerunek Mikiego umieszczany był m.in. na zabawkach i ubraniach, a na rynku zaczęły ukazywać się komiksy i książki o przygodach Mikiego[12]. Od 1932 zaczęły formować się fankluby Myszki Miki[13].
W 1933 Walt Disney odświeżył postać Myszki Miki, nadając jej nowych kształtów oraz zmieniając jej osobowość na bardziej dziecięcą[14]. W 1935 Miki zyskał kolory dzięki Technicolorowi[15].
W 1940 postać Myszki Miki pojawiła się w nagrodzonym Oscarem pełnometrażowym filmie Fantazja[16].
W latach 1939–1945 podczas II wojny światowej Walt Disney Productions w Hollywood spełniało prośby alianckich armii walczących przeciwko Państwom Osi i wykonywało oryginalne i sygnowane przez siebie rysunki do użycia przez wojsko podczas walki. Walt Disney Productions w Hollywood wysłało jeden z oryginalnych rysunków z Myszką Miki na tle polskiego godła specjalnie dla Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, które wsławiły się później zdobyciem Wilhelmshaven[17]. W Polsce, filmy z cyklu Mickey Mouse zadebiutowały przed II wojną światową i były pokazywane w kinach przez National Film Corporation, dystrybutora United Artists na II Rzeczpospolitą[18]. W latach 1938-1939 wydawano komiks Gazetka Miki[19].
W 2018 Frank Angones zaproponował w Kaczych opowieściach (2017) dwie historie z udziałem/wspominające Myszkę Miki. Jednak zarząd Disney Channel zabronił użycia Mikiego w Kaczych opowieściach[20].
1 stycznia 2024 postać Myszki Miki razem z trzema pierwszymi krótkometrażówkami trafiły do domeny publicznej w Stanach Zjednoczonych, lecz Disney dalej posiada wyłączność na późniejsze wersje Mikiego[21].
Inaczej niż w polszczyźnie, w języku angielskim nie występuje kategoria rodzaju gramatycznego. Żeński rodzaj rzeczownika myszka w języku polskim może sugerować widzom, że Myszka Miki to dziewczynka, w rzeczywistości jest to chłopiec. Wyraz Mickey to zdrobnienie od imienia Michael – polskie Michał[5].
Douglas Brode zwraca uwagę, że Myszka Miki odzwierciedla żydowskiego imigranta, powołując się na badania i obserwacje innych uczonych i ludzi z epoki, obecność długiego nosa charakteryzujące stereotypowy wygląd Żyda, a także fakt że w pierwszych występach Miki był ulicznym handlarzem, co było profesją imigrantów próbujących znaleźć swe miejsce w społeczeństwie. Do tego jest "kimś w rodzaju małego Dawida, zawsze wygrywającego z każdym Goliatem". W opinii Brode’a Adolf Hitler miał nienawidzić koncepcji postaci uznanej za najbardziej zdegenerowaną część amerykańskiej prożydowskiej propagandy, zrównywał Żydów ze szkodnikami i miał za złe Disneyowi przekucie tego w pozytywny obraz[22].