🔄 Losowy artykuł
Szlaki górskie Pociągiem dookoła Polski Podróże kulinarne Hotele-unikaty świata Parkingi przy lotniskach Łowiska Europy Campingi dla kamperów Imprezy — atrakcje w Polsce Poradnik pilota drona Wydarzenia i bilety Promocje bankowe Kamery na żywo Oferty Centrum Podróży Koliber Triper.pl Trip.FazaFM.com — plany podróży

Martin Karplus

Martin Karplus
Ilustracja
Państwo działania

Stany Zjednoczone

Data i miejsce urodzenia

15 marca 1930
Wiedeń

Data i miejsce śmierci

28 grudnia 2024
Cambridge

Specjalność: chemia teoretyczna
Nagrody

Nagroda Nobla w dziedzinie chemii

Martin Karplus (ur. 15 marca 1930 w Wiedniu, zm. 28 grudnia 2024 w Cambridge[1]) – amerykański chemik teoretyczny pochodzenia austriackiego, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie chemii w roku 2013 „za rozwój wieloskalowych modeli dla złożonych układów chemicznych” (wraz z Ariehem Warshelem i Michaelem Levittem)[2].

Życiorys

Urodził się w Wiedniu w rodzinie żydowskiej o tradycjach lekarskich[3]. W 1938 roku wraz z rodzicami i bratem Robertem(inne języki) (później fizykiem) wyjechał z Austrii przez Szwajcarię do Stanów Zjednoczonych[3]. W 1950 roku uzyskał stopień BA na Harvard University. Edukację kontynuował w California Institute of Technology, gdzie w 1953 roku uzyskał stopień doktora pod kierunkiem Linusa Paulinga. W latach 1953–1955 odbył, dzięki stypendium National Science Foundation(inne języki), staż podoktorski na Uniwersytecie Oksfordzkim, gdzie współpracował z Charlesem Coulsonem(inne języki). Po powrocie do USA pracował na University of Illinois, a od 1966 roku na Harvardzie, gdzie objął stanowisko profesora chemii. Od 1996 roku współpracuje również z Université Louis Pasteur w Strasburgu.

Jego zainteresowanie badawcze dotyczą szerokiego obszaru chemii fizycznej i teoretycznej, obejmującego chemię kwantową, dynamikę molekularną oraz wykorzystanie spektroskopii NMR.

Jego imieniem nazwano równanie Karplusa opisujące zależność między wicynalną stałą sprzężenia spinowo-spinowego a kątem dwuściennym tworzonym przez wiązania łączące sprzężone jądra atomowe.

Kierowany przez niego zespół zainicjował oraz koordynuje użycie pakietu CHARMM, pozwalającego na symulację dynamiki molekularnej.

Wraz z Andrew McCammonem i Bruce'em Gelinem Karplus opublikował pierwszą symulację dynamiki molekularnej białka[4].

Przypisy

  1. ↑ Martin Karplus
  2. ↑ Nobelprize.org: Martin Karplus – Facts. 2013-10-08. [dostęp 2013-10-09]. (ang.).
  3. ↑ a b Georg Markus. Die Wiener Kindheit des vertriebenen Forschers. „Kurier”, 9 października 2013. [dostęp 2013-12-08]. (niem.). 
  4. ↑ J. Andrew McCammon, Bruce R. Gelin, Martin Karplus. Dynamics of folded proteins. „Nature”. 267, s. 585-590, 1977. DOI: 10.1038/267585a0. 

Bibliografia

ℹ Źródło: artykuł „Martin Karplus” w polskiej Wikipedii. Treść dostępna na licencji CC BY-SA 4.0; lista autorów w historii edycji. Wersja może się różnić od aktualnej na Wikipedii (kopia odświeżana okresowo).
💳 Revolut
Karta wielowalutowa do podróży — płacisz za granicą bez przewalutowań.
Odbierz kartę →
💰 ZEN.COM
Konta multiwalutowe i karty — płatności bez granic z poziomu aplikacji.
Sprawdź ZEN →
🌍 Wise
Przelewy za granicę po realnym kursie — bez ukrytych marż.
Wypróbuj Wise →
Linki polecające — obowiązują regulaminy usług.
FazaFM.com — radio i newsy Hrubek.pl — Hrubieszów blisko Ciebie Gorzkie Groszki — blog