Kapitania Generalna Chile (hiszp. Capitanía General de Chile) zwana również Gubernatorstwem Chile (hiszp. Gobernacion de Chile) była wydzielonym administracyjnie obszarem hiszpańskiego wicekrólestwa Peru. Istniała od 1541 do 1818 – roku ogłoszenia niepodległości jako Republika Chilijska. W czasie swojego istnienia zarządzana była przez wielu gubernatorów rządzących w imieniu władców hiszpańskich (Jeden z gubernatorów został później królem, jako Filip II).
Kapitania była osobistą własnością królów kastylijskich, podobnie jak inne posiadłości hiszpańskie w Nowym Świecie. Posiadłości kolonialne związane były z koroną kastylijską. Na podobnej zasadzie jak ziemie Królestwa Sycylii czy Królestwa Neapolu wiązały się z koroną aragońską. Królowie hiszpańscy od 1516 posiadali obydwie korony.
Początkowo ziemie gubernatorstwa zwane były Nową Estremadurą. Podobną nazwę nadano wcześniej części dzisiejszego Meksyku, zdecydowano więc na zmianę nazwy i Chile zaczęto określać Indyjską Flandrią.
Tereny Kapitanii, podobnie jak inne posiadłości kolonialne w Amerykach i Azji, były administracyjnie podporządkowane hiszpańskiej Radzie Indii (Real y Supremo Consejo de Indias) i obowiązywało w nich Prawo Indii (Leyes de Indias). W imieniu króla rządy sprawowali wicekrólowie i gubernatorzy, co było typowe dla wszystkich hiszpańskich posiadłości. Na bogatszych terenach przejętych od zorganizowanych społeczności Indiańskich tworzono królestwa, np. Nowe Królestwo Granady, Królestwo Meksyku czy Królestwo Gwatemali.
Chile nigdy nie uzyskało statusu królestwa ani wicekrólestwa, w związku z czym było zależne od Wicekróla Peru.
W 1536 Diego de Almagro sformował pierwszą ekspedycję do badania terytoriów położonych na południe od ziem Imperium Inków, które zostały mu przyznane jako gubernatorowi Nowego Toledo. Po śmierci Almagro, za zgodą Franciszka Pizzaro, badaniem dzisiejszego Chile zajął się Pedro de Valdivia. Ekspedycje wyruszyły w 1539. Valdivia założył miasto zwane Santiago del Nuevo Extremo, a parę miesięcy później, w 1541 uzyskał tytuł gubernatora i kapitana generalnego Nowej Estremadury. Pod rządami Valdivii powstawały następne hiszpańskie osady - Concepción w 1550, La Imperial w 1551, Santa María Magdalena de Villa Rica i Santa María la Blanca de Valdivia w 1552 oraz Los Confines i Santiago del Estero po wschodniej stronie Andów. Dla obrony miast, w 1553 powstały forty: San Felipe de Araucan, San Juan Bautista de Purén i San Diego de Tucapel. Cały czas trwały walki z ludnością tubylczą i kiedy Valdivia umierał w 1553 roku Villa Rica i Concepción zostały opanowane przez Indian. Odzyskał je García Hurtado de Mendoza pokonując plemiona Araukanów. Po klęsce Indian zwiększyła się liczba nowych osadników. Założono wiele nowych miast, a te już istniejące przeżywały intensywny rozwój. Cañete de la Frontera na miejscu dawnego Fort San Diego de Tucapel i Villa de San Mateo de Osorno w 1558, San Andrés de Angol w 1560, Ciudad de Mendoza del Nuevo Valle de La Rioja w 1561, San Luis de Loyola Nueva Medina de Rioseco i San Juan de la Frontera w 1562 oraz Santiago de Castro w 1567. Martín García Óñez de Loyola w 1595 założył Santa Cruz de Coya.
Chile początkowo było gubernatorstwem, ale później uzyskało status Generalnej Kapitanii. Z powodu silnego oporu ze strony tubylców, broniących swych ziem przed przejęciem przez Hiszpanów, konieczne było ustanowienie Generalnej Kapitanii, gdyż Gubernator nie dysponował uprawnieniami pozwalającymi mu szybko i sprawnie reagować na posunięcia wroga. Ta forma organizacji terytorium była powszechna w hiszpańskim imperium kolonialnym.
Warto zauważyć, że Chile było jedyną częścią Imperium, na której czele stał król nie będący jednocześnie władcą Hiszpanii. W 1554 infant Filip (przyszły Filip II), będący wciąż tylko pretendentem do tronu po ojcu, ożenił się z angielską królową Marią I. Chcąc zrównać jego pozycję z pozycją żony Filip I nadał synowi tytuł króla Chile oraz Neapolu (wraz z pretensjami do tytułu króla Jerozolimy).
Nadanie tytułu królewskiego nie wpłynęło jednak w żaden sposób na sytuację prawną w Chile, które pozostawało Kapitanią. Kiedy Filip II został królem Hiszpanii, jego chilijski tytuł na stałe powrócił do rozległej tytulatury monarchów hiszpańskich.
Chile przestało być Kapitanią w 1818, gdy antyhiszpańscy powstańcy proklamowali powstanie Republiki Chile.
Pod koniec XVI wieku wybucha rewolta Araukanów na południu kraju, do tłumienia której na czele wojska wyrusza gubernator Martín García Óñez. Do bitwy z Indianami dochodzi w 1598 pod Curalaba. Cały hiszpański oddział (około 50 ludzi + 300 sprzymierzonych Indian) zostaje wybity przez powstańców. Ginie również Loyola.
W ciągu następnych kilku lat rebelianci zniszczyli szereg miast hiszpańskich na swoich terytoriach: Santa Cruz de Coya (1599), Santa María la Blanca de Valdivia (1599), San Andrés de Los Infantes (1599), La Imperial (1600), Santa María Magdalena de Villa Rica (1602), San Mateo de Osorno (1602)i San Felipe de Araucan (1604).
W 1548 roku teoretyczne terytorium przyznane gubernatoratowi Chile przez Pedro de la Gasca, przewodniczącego Real Audiencia w Limie, rozciągało się między 27. a 41. równoleżnikiem szerokości południowej, mniej więcej w okolicach Copiapó i Osorno, oraz obejmowało obszar sięgający 100 lig na wschód od wybrzeża Pacyfiku. Granice te zostały potwierdzone w 1542 roku przez króla Karola I, który w 1554 roku, na prośbę Jerónimo de Alderete, rozszerzył południową granicę Chile aż do Cieśniny Magellana. Alderete został również w 1555 roku mianowany gubernatorem gubernatoratu Terra Australis, obok gubernatora Chile[1]. W 1557 roku wschodnie wybrzeże Patagonii aż do Cieśniny Magellana zostało przyznane Jaime Rasquínowi, co doprowadziło do nakładania się jego roszczeń na obszar 100 lig przypisany Chile. W 1563 roku Tucumán oddzielono od Chile. W 1570 roku terytoria przyznane Rasquínowi przekazano Juanowi Ortizowi de Zárate, gubernatorowi Río de la Plata i Paragwaju, utrzymując tym samym nakładanie się roszczeń terytorialnych[5].
Autonomiczny region Araukanii, uznany za taki w 1641 roku podczas parlamentu w Quilín, był na papierze uznawany za część terytorium gubernatoratu.
W 1680 roku opublikowano Recopilación de Leyes de Indias, a w 1681 roku dekret królewski ustanowił, że wszystkie przepisy sprzeczne z tą kompilacją są nieważne[6]. W księdze II, tytule XV, kompilacja określała terytoria poszczególnych Reales Audiencias. W przypadku Audiencji Chile była ona jedyną, w której wyraźnie wspomniano Cieśninę Magellana. Ustawa stanowiła, że jej jurysdykcja obejmowała „całe wspomniane Królestwo Chile, wraz z miastami, miasteczkami, wsiami, miejscowościami i ziemiami wchodzącymi w skład rządu tych prowincji, zarówno tymi, które są obecnie spacyfikowane i zamieszkane, jak i tymi, które zostaną podbite, zaludnione i spacyfikowane wewnątrz i na zewnątrz Cieśniny Magellana, a także ziemiami położonymi w głębi lądu aż po prowincję Cuyo włącznie”[7]. Manuel Ravest Mora interpretuje ten przepis jako przywrócenie wschodniego wybrzeża Patagonii pod zwierzchnictwo gubernatoratu La Plata, ograniczając w ten sposób granicę Chile ponownie do 100 lig.
W 1768 roku Chiloé zaczęto tymczasowo administrować bezpośrednio z Peru. W 1788 roku formalnie przywrócono je pod pełną kontrolę Chile, jednak pozostało to jedynie decyzją teoretyczną i nigdy nie zostało wdrożone przez wicekróla. Teoretyczne terytorium Chiloé sięgało na południu aż do Przylądka Horn[8].
W 1770 roku wicekról Peru Manuel de Amat y Junyent zorganizował wyprawę w poszukiwaniu tak zwanej „Ziemi Davisa”, powierzając Felipe Gonzálezowi Ahedo dwie jednostki: okręt liniowy San Lorenzo i fregatę Santa Rosalía, z załogą liczącą 546 marynarzy. Wyprawa dotarła na wyspę 15 listopada tego samego roku, obejmując ją w posiadanie w imieniu Korony Hiszpańskiej i nadając jej nazwę Isla San Carlos na cześć króla Karola III.
W 1776 roku opat Juan Ignacio Molina zwrócił uwagę na Wyspę Wielkanocną ze względu na jej „monumentalne posągi” w piątym rozdziale poświęconym „wyspom chilijskim” swojej pracy Historia Natural y Civil del Reino de Chile[9]. Dzieło wspomina również wyspy San Félix i San Ambrosio, należące do archipelagu Desventuradas[10]. Wyspy Juan Fernández były również uznawane za terytorium Chile. W 1808 roku odkryto wyspę Salas y Gómez.
Chile utraciło znaczną część swojego terytorium w wyniku reform burbońskich Karola III. W 1776 roku terytoria miast Mendoza i San Juan, należące do prowincji Cuyo, zostały przekazane pod jurysdykcję nowo utworzonego wicekrólestwa Río de la Plata[1][2].
Istniały dokumenty i mapy, zwłaszcza z XVIII wieku, przedstawiające wschodnią Patagonię jako część chilijskiego terytorium de jure, podczas gdy inne przedstawienia, sporządzone w wicekrólestwie Río de la Plata, przypisywały ten region temu ostatniemu. W XIX wieku nowo powstałe republiki spierały się o suwerenność nad tym terytorium w ramach sporu terytorialnego, który trwał do 1881 roku[11].
Na północnej granicy sporne terytorium znajdowało się między ujściem rzeki Loa a Paposo. W tym regionie powinna była znajdować się rzeka zwana Salado, jednak jej dokładne położenie nie jest znane. Chilijscy historycy często powołują się na mapę Andrésa Baleato z 1793 roku, aby uzasadnić pogląd, że granica przebiegała wzdłuż rzeki Loa[1], a także na inne dokumenty tego autora.
