| |
| Imię i nazwisko |
Michał Marten |
|---|---|
| Pseudonim |
Joka, Ś.P. Brat Joka, Joka Brat, Jokez |
| Data i miejsce urodzenia |
12 maja 1977 |
| Pochodzenie | |
| Data i miejsce śmierci |
2 maja 2025 |
| Gatunki |
hip-hop, alternatywny hip-hop, boom bap, hardcore psycho-rap |
| Zawód | |
| Aktywność |
1991–2025 |
| Wydawnictwo | |
| Powiązania | |
| Zespoły | |
| Kaliber 44 Baku Baku Skład Czarne Złoto | |
Joka, właśc. Michał Marten (ur. 12 maja 1977 w Katowicach[1], zm. 2 maja 2025[2][1][3] w Sosnowcu[4]) – polski raper i autor tekstów, znany przede wszystkim z występów w zespole Kaliber 44[5]. Udzielał się również w krótkotrwałym zespole Czarne Złoto i kolektywie Baku Baku Skład. Laureat Fryderyka[6]. Starszy brat AbradAba.
Współpracował z takimi wykonawcami, jak HST, Miuosh, Borixon, Grubson, Pih, L.U.C., Jimek, Bisz, Buka, Promoe, WSZ, CNE, Bolec, Włodi, Wilku, Vienio, Jajonasz, Spinache, Magiera, DJ 600V, DJ Hans, czy Pokahontaz.
W 2011 roku Marten znalazł się na 26. miejscu listy 30 najlepszych polskich raperów według magazynu Machina[7]. Rok później znalazł się na 5. miejscu analogicznej listy opublikowanej przez serwis Porcys[8].
W szczytowym okresie działalności artystycznej Michała „Joki” Martena, przypadającym na lata 1996–2000, nagrał on wraz z formacją Kaliber 44, założoną w 1993 roku z AbradAbem i Magikiem, trzy albumy studyjne[1]. Pierwszy z nich, Księga Tajemnicza. Prolog, wydany w 1996 roku, przyniósł Joce, jak i pozostałym członkom tria znaczną popularność. Za sprawą wydawcy S.P. Records grupa intensywnie koncertowała poprzedzając m.in. projekt Kazika Staszewskiego – Kazik na Żywo. Pochodzący z płyty solowy utwór rapera pt. „Moja obawa (bądź a klęknę)” został wykorzystany w latach późniejszych w niezależnym filmie dramatycznym Że życie ma sens (2001), w którym znalazły się jeszcze dwa utwory zespołu Kaliber 44. W 1998 roku ukazał się drugi album formacji pt. W 63 minuty dookoła świata znacznie odbiegający stylistycznie od debiutu[9]. Popularnością w kraju cieszył się pochodzący z wydawnictwa utwór „Film” notowany na listach przebojów Polskiego Radia Szczecin i Programu Trzeciego Polskiego Radia[10][11].
W 2000 roku ukazał się trzeci album Kalibra 44 zatytułowany 3:44. Jednym z popularniejszych utworów na płycie jest piosenka „Konfrontacje”, która szybko dotarła na listy przebojów Polskiego Radia, ustanawiając rekord obecności także na liście przebojów Radiostacji (ponad dwieście tygodni)[12][13]. Joka wraz z zespołem otrzymał nagrodę Fryderyka w kategorii „Album roku – rap/hip-hop” (3:44). Reedycja albumu z 2021 roku uplasowała się na 3. miejscu zestawienia OLiS[14]. Wkrótce potem Marten wyemigrował do Stanów Zjednoczonych, gdzie spędził blisko trzy lata. 26 stycznia 2002 roku Michał Marten w Katowicach ożenił się z Karoliną Piszczek, plastyczką i fotomodelką. W podróż poślubną udali się do Nowego Jorku i Ustronia[15]. Po powrocie do ojczyzny sporadycznie koncertował wraz z AbradAbem. Występy te w mediach były anonsowane jako koncerty zespołu Kaliber 44, jednakże według AbradAba nie stanowiły one o jego reaktywacji[16]. Wystąpił także na wydanym w 2005 roku drugim albumie brata – AbradAba pt. Emisja spalin (2005) oraz niemal pięć lat później na albumie Lukatricks pt. Czarne złoto (2010)[17][18].
W 2012 roku Joka ponownie wystąpił gościnnie na płycie AbradAba zatytułowanej ExtraVertik[19]. Zwrotki rapera znalazły się w utworze „Moje demony”[19]. Natomiast pod koniec roku ukazał się album katowickiego rapera Miuosha – Prosto przed siebie z utworem „Reprezent” nagrany z udziałem Joki[20]. Rok później raper wziął udział w reaktywacji składu Kaliber 44[21]. Pierwszy występ zespołu odbył się na Open’er Festival, gdzie trio wystąpiło z udziałem instrumentalistów, tzw. „żywym zespołem”[21]. Równolegle działalność wznowił koncertowy skład towarzyszący K44 – Baku Baku Skład[22]. Zespół wydał swoją czwartą studyjną płytę, Ułamek tarcia, 2 marca 2016 roku. Płyta okazała się bestsellerem zajmując 1. miejsce na liście OLiS[23], uzyskując tym samym status płyty platynowej.
Syn Zbigniewa i Haliny[4].
Zmarł 2 maja 2025. O śmierci dwa dni później poinformował w mediach społecznościowych jego brat Marcin[24]. Raper został pochowany 10 maja 2025 roku na cmentarzu przy ulicy Wróblewskiego[25]. Ceremonia miała charakter świecki[26].
| Album | Rok | Utwór | Źródło |
|---|---|---|---|
| WSZ & CNE – Jeszcze raz | 2005 | „Baku baku potęga” (gościnnie: AbradAb, Joka, Gutek) | [27] |
| AbradAb – Emisja spalin | „Rap to nie zabawa już” (gościnnie: Joka, DJ Feel-X) | [17] | |
| Lukatricks – Czarne złoto | 2010 | „Trzeba wziąć” (gościnnie: Joka, Jajonasz, HST, Fokus) | [18] |
| AbradAb – ExtraVertik | 2012 | „Moje demony” (gościnnie: Joka) | [19] |
| Młody Grzech & Jakuza – Wielkie Joł zajafka kipi (mixtape) | WSZ & CNE – „Baku Baku Potęga” (gościnnie: AbradAb, Joka, Gutek) | [28] | |
| Miuosh – Prosto przed siebie | „Reprezent” (gościnnie: Joka) | [20] | |
| HST – Sen koszmarny | 2014 | „Przegląd” (gościnnie: Joka) | [29] |
| WSZ, Filip Samo Siejka – Wszystko gra | „Western” (gościnnie: Joka) | [30] | |
| Pih – Kino nocne | „Przeszłość niemile widziana” (gościnnie: Joka, Buka) | [31] | |
| Miuosh, Jimek, NOSPR – 2015 | 2015 | „Reprezent” (gościnnie: Joka) | [32] |
| L.U.C., Rebel Babel Ensmble – Dialog I | 2016 | „Jak słowo daję” (gościnnie: Joka, Bisz, Promoe, Ńemy, Jan) | [33] |
| G2e – Wciepy | „Co Tam Robisz 2” (gościnnie: Joka) | [34] | |
| AbradAb – 048 | 2018 | „Yee Boy” (gościnnie: Joka) | [35] |
| Skorup, Młody – Naturalny Satelita | 2020 | „Jacy my” (gościnnie: Joka) | [36] |
| Mechanik – Bliskość | „Samotny” (gościnnie: Joka) | [37] |
| Tytuł | Rok | Reżyseria | Album | Źródło |
|---|---|---|---|---|
| Thinkadelic – „Wyżej i wyżej” (gościnny występ w klipie) | 1998 | — | Lek | [38] |
| AbradAb – „Rap to nie zabawa już” (gościnnie: Joka, DJ Feel-X) | 2006 | Kobas Laksa, Lak Gutt | Emisja spalin | [39] |
| AbradAb – „Odór” (gościnnie: Grubson) (gościnny występ w klipie) | 2008 | Kopruch / Przedmarańcza | Ostatni Poziom Kontroli | [40] |
| Lukatricks – „Trzeba wziąć”/„Podaruj mi trochę słońca” (gościnnie: Joka, Jajonasz, HST, Fokus) | 2010 | — | Czarne złoto | [41] |
| AbradAb – „Mamy Królów Na Banknotach” (gościnny występ w klipie) | Kopruch / Przedmarańcza | Abradabing | [42] | |
| Miuosh – „Reprezent” (gościnnie: Joka) | 2012 | Piotr Smoleński | Prosto przed siebie | [43] |
| Pih – „Przeszłość niemile widziana” (gościnnie: Joka, Buka) | 2014 | Evil Eye Studio | Kino nocne | [44] |
| „#Hot16Challenge” | — | — | [45] | |
| Miuosh, Jimek, NOSPR – „Represent” (gościnnie: Joka) | 2015 | CinematicArtists | 2015 | [46] |
| „Jak słowo daję” | Jan Feat., Piotr Bartos, L.U.C. | Dialog I | [47] | |
| G2e – „Co Tam Robisz 2” (gościnnie: Joka) | 2016 | BNT | Wciepy | [48] |
| Skorup, Młody – „Jacy My” (gościnnie: Joka) | 2020 | Ace Of Art, Kleszcz | Naturalny Satelita | [49] |
| Mechanik – „Samotny” (gościnnie: Joka) | Ilustracja Plakat Obraz | Bliskość | [50] | |
| „Hot16Challenge2” | Ilustracja Plakat Obraz | — | [51] | |
| Małpa – „Pamiętaj kto 2” (gościnny występ w klipie) | 2022 | Piotr Zajączkowski | Bóg nie gra w kości | [52] |
| Tytuł | Rok | Uwagi | Źródło |
|---|---|---|---|
| „Kielce – Czyli Polski Bronx”[a] | 1995 | film dokumentalny, reżyseria: Bogna Świątkowska, Marek Lamprecht | [53] |
| „Poniedziałek” | 1998 | film fabularny, jako chłopak z samochodu, reżyseria: Witold Adamek | [54] |
| „Kaliber 44” | 1999 | krótkometrażowy film dokumentalny, reżyseria: Aneta Chwalba, Michał Bebło | [55] |
| „Larry 7: Miłość na fali” | 2000 | amerykańska gra przygodowa z serii Leisure Suit Larry (tekst) | [56] |
| „Blokersi” | 2001 | film dokumentalny, reżyseria: Sylwester Latkowski | [57] |
| „Rap Kanciapa” | 2004 | program telewizyjny typu talk-show | [58] |
| „Najlepszy Program” | 2016 | program telewizyjny typu talk-show | [59] |
| „Dzień dobry TVN” | poranny magazyn emitowany na antenie TVN | [60] | |
| „Kuba Wojewódzki” | program telewizyjny typu talk-show, S27E04 | [61] | |
| „Dzień dobry TVN” | 2023 | poranny magazyn emitowany na antenie TVN | [62] |
| 2025 | [63] |
