 Jean Seberg (1961) | |
| Imię i nazwisko |
Jean Dorothy Seberg |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia |
13 listopada 1938 |
| Data i miejsce śmierci | |
| Zawód | |
| Współmałżonek |
François Moreuil |
| Lata aktywności |
1957–1979 |
Jean Seberg (ur. 13 listopada 1938 w Marshalltown, zm. 30 sierpnia 1979 w Paryżu) – amerykańska aktorka i reżyserka filmowa.
Była córką Dorothy Arline (z domu Benson), nauczycielki na zastępstwie, i Edwarda Waldemara Seberga, farmaceuty[1]. Jej rodzina była wyznania luterańskiego i miała korzenie szwedzkie, brytyjskie oraz niemieckie[2]. Seberg miała siostrę Mary-Ann (ur. 1936) oraz dwóch braci, Kurta Edwarda (1942–2023) i Davida Alana (1950–1968); młodszy z braci zginął w wypadku samochodowym w 1968 w wieku 18 lat[1]. Należała do amatorskiego zespołu teatralnego[3]. Po ukończeniu szkoły średniej Marshalltown High School, Seberg rozpoczęła studia aktorskie na University of Iowa[4], dążąc do realizacji swojego celu, jakim była kariera gwiazdy Broadwayu.
Zyskała sławę w wieku 17 lat, gdy reżyser Otto Preminger wybrał ją spośród tysięcy kandydatek do tytułowej roli w dramacie historycznym Święta Joanna (Saint Joan, 1957) według sztuki George’a Bernarda Shawa, kręconym we Francji. W Stanach Zjednoczonych został źle przyjęty, ale podobał się w Europie[3]. Krytycy ostro ocenili jej kreację Joanny d’Arc[5]. Rok później zagrała postać Cécile w dramacie Ottona Premingera. Witaj, smutku (Bonjour tristesse, 1958) na podstawie bestsellera Françoise Sagan.
5 września 1958 wyszła za mąż za adwokata Françoisa Moreuila, poznanego podczas realizacji Witaj, smutku. Wystąpiła w dwóch filmach angielskich, jako Helen, córka profesora Alfreda Kokintza (William Hartnell) w komedii wojennej Mysz, która ryknęła (The Mouse That Roared, 1959) z Peterem Sellersem i Barbara Holloway w dramacie kryminalnym Niech nikt nie pisze dla mnie epitafium (Let No Man Write My Epitaph, 1960) z Shelley Winters, ale sławę przyniosła jej dopiero rola Patricii Franchini w dramacie kryminalnym Jeana-Luca Godarda Do utraty tchu (À bout de souffle, 1960), jednym z klasycznych filmów Nowej Fali[6], za którą zdobyła nominację do Nagrody BAFTA dla najlepszej aktorki pierwszoplanowej.
21 września 1960 Seberg i Moreuil rozwiedli się[3]. Moreuil zgromadził wcześniej pieniądze i był współreżyserem dramatu Miłość uczennicy (La récréation, 1961)[3], gdzie Seberg zagrała główną rolę Kate Hoover.
16 października 1962 poślubiła starszego od siebie o 24 lata Romaina Gary, konsula generalnego Francji w Los Angeles, pisarza i dyplomatę[3]. Urodziła syna Alexandre Diego (ur. 17 lutego 1962). 1 lipca 1970 doszło do rozwodu.
Przez długie lata mieszkała we Francji i występowała głównie w dziełach francuskich reżyserów. Do jej najlepszych kreacji należy postać pacjentki szpitala psychiatrycznego o skłonnościach lesbijskich Lilith Arthur w dramacie psychologicznym Roberta Rossena Lilith (1964)[7], za którą była nominowana do Złotego Globu dla najlepszej aktorki w filmie dramatycznym.
Zagrała w kilkudziesięciu filmach amerykańskich i europejskich, w tym w dreszczowcu Claude’a Chabrola Droga do Koryntu (La route de Corinthe, 1967), gdzie wcieliła się w postać wdowy Shanny po oficerze NATO, mszczącej śmierć męża, i westernie Josha Logana Pomaluj swój wóz (Paint Your Wagon, 1969) z Clintem Eastwoodem i Lee Marvinem. W 1974 wyreżyserowała krótkometrażowy dramat Ballad for Billy the Kid[4].
12 marca 1972 zawarła związek małżeński z reżyserem Dennisem Charlesem Berrym. 30 sierpnia 1979 doszło do rozwodu. W 1979 związała się z Algierczykiem Ahmedem Hasni[8].
Poza ekranem znana była z burzliwego i tragicznego życia osobistego. Zginęła śmiercią samobójczą, po przedawkowaniu barbituranów.
W 2019 powstał film Seberg oparty na życiu aktorki. W roli tytułowej wystąpiła Kristen Stewart[9].
