 Hiroyuki Kawai (4 września 1928) | |
| Data i miejsce urodzenia | |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci | |
| Przyczyna śmierci | |
| Miejsce spoczynku | |
| Zawód, zajęcie |
dyplomata |
| Narodowość |
japońska |
| Alma Mater | |
| Stanowisko |
poseł nadzwyczajny i minister pełnomocny Japonii w II Rzeczypospolitej |
| Wyznanie | |
| Małżeństwo |
Cecylia |
| Dzieci |
trzy córki (w tym Maria, Genowefa) |
| Odznaczenia | |
| |
Hiroyuki Franciszek Kawai (jap. 河合 博之 Kawai Hiroyuki; ur. 1883 w Odawarze, zm. 14 sierpnia 1933 w Otwocku) – japoński dyplomata.
Urodził się w 1883 w mieście Odawara[1][2]. Ukończył szkołę średnią w Tokio oraz w 1908 studia prawa na Wydziale Prawa Uniwersytetu Tokijskiego[1][2]. Następnie studiował prawo, języki obce i ekonomię polityczną na uniwersytecie w Lyonie[1][2].
Podjął pracę w japońskiej służbie dyplomatycznej[1][3][4]. Od 1910 był attaché ambasady Japonii w Paryżu, od 1913 attaché ambasady Japonii w Petersburgu, od 1914 trzeci sekretarz poselstwa Japonii w Bernie[1][2]. Po zakończeniu I wojny światowej pełnił funkcję attaché przy delegacji japońskiej podczas konferencji pokojowej w Paryżu 1919–1920[1]. Później od 1920 był pierwszym sekretarzem ambasady Japonii w Paryżu[1].
Od 1921 pracował w ojczyźnie na stanowisku szefa III sekcji (wydziału) Departamentu Traktatów w Ministerstwie Spraw Zagranicznych[1][2]. Później ponownie został skierowany do Europy, od 1923 pełniąc funkcję radcy ambasady Japonii w Brukseli[1]. Od 1926 do jesieni 1930 pełnił stanowisko radcy ambasady Japonii w Paryżu[1]. Do tego czasu w ramach swojej pracy brał udział w licznych kongresach i konferencjach międzynarodowych[1].
W grudniu 1930 został mianowany posłem nadzwyczajnym i ministrem pełnomocnym Japonii w Polsce, w miejsce dotychczas sprawującego to stanowisko posła Hajime Matsushimy[1]. Po wypoczynku w Japonii 25 czerwca 1931 przybył do Warszawy (podróżował Koleją Transsyberyjską), przejmując poselstwo Japonii w Polsce od chargé d’affaires Watanabe[1][3]. 1 lipca 1931 na uroczystej audiencji w Zamku Królewskim w Warszawie złożył listy uwierzytelniające na ręce prezydenta RP Ignacego Mościckiego[4][5][6]. Urzędował w siedzibie poselstwa Japonii, pałacu Marii Przeździeckiej przy ulicy Foksal 10[2][7][8][9]. W styczniu 1932 został jednym z dwóch japońskich delegatów na konferencję reparacyjną[10][11]. Na początku stycznia 1933 jako delegat rządu japońskiego wyjechał do Genewy celem przygotowania konferencji ekonomiczno-finansowej[12]. Władał czterema językami europejskimi[2]. Z uwagi na swoje doświadczenie i wiedzę zajmował wysoką pozycję w kołach dyplomatycznych II Rzeczypospolitej[2]. Był również powszechnie szanowany i darzony sympatią[2]. Udzielał się w działalności Towarzystwa Polsko-Japońskiego[13].
Zmarł wieczorem 14 sierpnia 1933 w sanatorium w Otwocku po niespełna dziewięciu miesiącach zmagania z gruźlicą[2][4][9][14][15] (pierwotnie zachorował na grypę w trakcie posiedzeń komisji przygotowawczej do konferencji ekonomicznej w Londynie, które odbywały się w Genewie od jesieni 1932, po czym wskutek komplikacji stopniowo podupadał na zdrowiu[9][16]). Pogrzeb odbył się 17 sierpnia 1933 w Warszawie[4][9][17][18][19]. Po przewiezieniu trumny z ciałem z siedziby poselstwa japońskiego przy ul. Foksal (konduktem kierował ks. Jan Kanty Lorek) oraz mszy świętej odprawionej w kościele św. Krzyża w Warszawie przez abp. Stanisława Galla i egzekwiach poczynionych przez nuncjusza apostolskiego abp. Francesco Marmaggiego, został pochowany tymczasowo w katakumbach na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie, gdzie zwłoki miały pozostać do czasu przewiezienia ich do Japonii[4][9][18][19]. W pogrzebie uczestniczyli m.in. premier Janusz Jędrzejewicz, ministrowie rządu tegoż, korpus dyplomatyczny, przedstawiciele władz cywilnych i wojskowych[9] oraz wicedyrektor protokołu dyplomatycznego Rajnold Przezdziecki, który udekorował trumnę Wielką Wstęgą Orderu Odrodzenia Polski, którym poseł został pośmiertnie odznaczony przez prezydenta Mościckiego[18][19][20].
Obowiązki chargé d’affaires w poselstwie Japonii w Polsce po śmierci Hiroyukiego Kawai objął Minoru Hirata, a po nim pod koniec sierpnia 1933 Takeo Kinoshita[21][22], zaś na początku września 1933 jako nowy poseł został wyznaczony dr Nobufumi Itō[23].
14 marca 1935, po mszy świętej odprawionej w przycmentarnym kościele św. Karola Boromeusza trumna z ciałem posła Kawai została przeniesiona z katakumb do nabytego przez poselstwo japońskie grobowca[24], obecnie znajdującego się w kwaterze 191 na cmentarzu Powązkowskim (kw. 191-5-5/6)[15][25].
Hiroyuki Kawai był żonaty z Cecylią[26], miał córki: Marię (ur. ok. 1923), Genowefę (ur. ok. 1927) oraz trzecią urodzoną w pierwszej połowie 1933[2][9][27]. Zamieszkiwał w podwarszawskim Skolimowie[27][28]. W ostatnich dniach życia, na początku sierpnia 1933 za sprawą swojej małżonki (która była Japonką i katoliczką) będąc obłożnie chorym w wilii w Skolimowie został odwiedzony przez franciszkanina o. Maksymiliana Kolbego, w tym okresie prowadzącego działalność misyjną w Japonii[27]. Po rozmowie z zakonnikiem otrzymał od niego Cudowny Medalik z wizerunkiem Niepokalanej Maryi[27]. Wkrótce potem, na kilka godzin przed śmiercią 14 sierpnia 1933 nawrócony na wiarę katolicką Kawai na własną prośbę przyjął chrzest święty z rąk nuncjusza apostolskiego abp. Francesco Marmaggiego, jednocześnie przyjmując imię Franciszek, a także został mu udzielony sakrament namaszczenia chorych[2][9][27][29]. Został pochowany jako „Franciszek Kawai” i tak był tytułowany w przesłanych kondolencjach od papieża Piusa XI, przekazanych do nuncjusza Marmaggiego za pośrednictwem kard. Eugenio Pacelliego[19][30]. Na nagrobku w kwaterze 191 cmentarza Powązkowskiego widnieje tożsamość „Hiroyuki Franciszek Kawai”[15].
Sprawa przejścia Japończyka na katolicyzm odbiła się szerokim echem w polskim społeczeństwie[31]. Po śmierci posła jego żona przekazała kwoty pieniężne na cele społeczne w Warszawie[32][33]. Niespełna miesiąc później, na początku września 1933 ochrzczone w wierze katolickiej zostały także matka posła, Narahara, oraz służąca, zaś córki Maria i Genowefa przyjęły pierwszą komunię świętą[27]. 17 września 1933 wdowa po pośle Kawai wraz z rodziną opuściła Warszawę i wyjechała do Rzymu[34]. Tam 26 października 1933 wraz z dziećmi została przyjęta na audiencji przez papieża Piusa XI[26].
Nawrócenie posła Kawai było także szeroko komentowane w prasie w Japonii, zaś po przybyciu tam po raz kolejny na misję o. Maksymilian Kolbe wraz ze współbratem zakonnym o. Kornelem Czuprykiem 4 października 1933 złożyli wizytę biskupowi archidiecezji Nagasaki J.K. Hayasace, który był zainteresowany tą sprawą[35].
W związku z przyjęciem na łożu śmierci katolicyzmu i późniejszym chrześcijańskim pogrzebem, ukazało się szereg krytycznych informacji i zarzutów na łamach wydania numeru 30 czasopisma „Wolnomyśliciel Polski” z 10 września 1933 (dotyczyły rzekomego udzielenia chrztu św. już nieprzytomnemu posłowi Kawai oraz rzekomemu zarobkowi parafii w kwocie 5000 zł za pogrzeb – w rzeczywistości Kawai był świadomy przy udzielaniu sakramentu, a parafia otrzymała za pogrzeb 300 zł), które wkrótce zostały sprostowane przez Katolicką Agencję Informacyjną[36], zaś po złożeniu w sądzie przez proboszcza parafii Świętego Krzyża w Warszawie ks. Jana Kantego Lorka pozwu o zniesławienie parafii, redaktor ww. pisma Maria Jankowska wycofała się z opublikowanych treści i zadeklarowała wydrukowanie sprostowania i publicznych przeprosin[31]. Wobec nieopublikowania sprostowania i przeprosin w czasopiśmie ks. Lorek pod koniec 1934 ponowił sprawę o zniesławienie, w wyniku czego wyrokiem sądu w Warszawie z 27 grudnia 1934 Jankowska została skazana na karę aresztu w wymiarze 6 miesięcy oraz karę grzywny w wysokości 500 zł., zaś wobec okoliczności łagodzących (skazana dotychczas nie była karana, ponadto była odznaczana za działalność niepodległościową) obie kary orzeczono w zawieszeniu na 6 lat[14][37][38].
Przejście na wiarę katolicką posła Kawai nie było jedynym głośnym nawróceniem Japończyków w sferach dyplomatycznych. Na początku 1934 media światowe donosiły o analogicznej konwersji dokonanej przez córkę konsula generalnego Japonii w brazylijskim São Paulo oraz dwie córki ambasadora Japonii w Paryżu, Fusako i Mitsuko Satō[39].
