Elsevier – przedsiębiorstwo zajmujące się analizą i udostępnianiem danych oraz informacji naukowej. Jednocześnie jedno z największych światowych wydawnictw naukowych[1]. Publikuje głównie książki i czasopisma naukowe z dziedziny nauk przyrodniczych, medycznych i ścisłych. Jest ono częścią RELX Group i ma siedzibę w Amsterdamie oraz filie w Stanach Zjednoczonych, Wielkiej Brytanii i kilkunastu innych krajach[2].
Rocznie Elsevier publikuje 430 tys. artykułów w około 2500 czasopism naukowych[1][3]. Łącznie pod szyldem tego wydawnictwa ukazało się ponad 13 milionów artykułów i ponad 30 tys. e-książek. Roczna liczba pobrań publikacji sięga 900 milionów[3].
Współczesne przedsiębiorstwo Elsevier zostało założone w Rotterdamie w 1880 roku. Nazwa przedsiębiorstwa nawiązuje do historycznego Domu Elzevirów, choć między domem Elzevirów a współczesnym przedsiębiorstwem nie ma bezpośredniej ciągłości. Czołowe publikacje wydawnictwa to między innymi czasopisma „The Lancet”, „Cell” i grupa „Tetrahedron” („Tetrahedron”, „Tetrahedron Letters” i „Tetrahedron Asymmetry”), a także m.in. „Gray’s Anatomy”.
Przedsiębiorstwo jest właścicielem lub twórcą rozwiązań i narzędzi on-line dla naukowców i pracowników sektora akademickiego. Pośród najpopularniejszych rozwiązań znajdują się:
Polski oddział Elseviera znajduje się w Warszawie[2].
W 2015 firma złożyła w Nowym Jorku pozew przeciwko dwóm bibliotekom cyfrowym typu shadow library – Sci-Hub i Library Genesis – o naruszenie praw autorskich, zakończony w 2017 wyrokiem zaocznym na jej korzyść. Proces doprowadził do zamknięcia głównej domeny serwisu Sci-Hub, który nie zaprzestał jednak działalności[4][5]. W tym czasie Elsevier znalazł się w konflikcie z uczelniami i bibliotekami z Finlandii, Holandii, Niemiec i Tajwanu na tle wysokości uiszczanych równolegle subskrypcji za dostęp do treści i opłat za publikowanie artykułów w modelu otwartym[6]. W 2019 Uniwersytet Kalifornijski zerwał negocjacje cenowe z Elsevierem, po czym w marcu 2021 zawarł umowę z koncernem na zmienionych warunkach; z usług Elseviera w podobnych okolicznościach zrezygnowały również Uniwersytet w Lund i Uniwersytet w Uppsali[7][6].
