| Pełne imię i nazwisko |
Vanderlei Fernandes Silva | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Data i miejsce urodzenia | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Wzrost |
175 cm | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Pozycja | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Kariera seniorska[a] | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Kariera trenerska | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Vanderlei Fernandes Silva „Derlei” (ur. 14 lipca 1975 w São Bernardo do Campo) – brazylijski piłkarz występujący na pozycji napastnika, posiada również obywatelstwo portugalskie, trener, działacz.
Derlei karierę piłkarską rozpoczął w 1994 roku w América Natal, w którym grał do 1997 roku i z którym w 1996 roku zdobył Campeonato Potiguar. Następnymi klubami w karierze Derleia były FC Guarani (1997–1998) i Madureira Rio de Janeiro (1999).
Następnie wyjechał do Portugalii, gdzie został zawodnikiem klubu Primeira Ligi, União Leirii, w którym w swoim ostatnim sezonie 2001/2002, był najlepszym strzelcem, zdobywając 21 goli w 33 meczach ligowych[1], po czym trener klubu, José Mourinho sprowadził Derlei ze sobą do FC Porto, w którym zyskał przydomek "Ninja"[2].
2 września 2002 roku, w swoim drugim meczu w barwach drużyny Smoków, meczu derbowego z Boavistą Porto (1:0), dostał czerwoną kartkę za bójkę z zawodnikiem drużyny przeciwnej, byłego kolegi z União Leirii, Éderem Gaúcho, za co później został zawieszony na 2 mecze, a Éder Gaúcho na jeden mecz. W sezonie 2002/2003 zdobył z klubem mistrzostwo i Puchar Portugalii oraz Puchar UEFA po wygranej 21 maja 2003 roku na Estadio Olímpico de la Cartuja w Sewilli 3:2 po dogrywce ze szkockim Celticem Glasgow (zdobył 2 gole), zostając tym samym z 12 golami królem strzelców rozgrywek, wyprzedzając tym samym zawodnika drużyny The Bhoys, Szweda Henrika Larssona, który w tym meczu również zdobył 2 gole[3].
Początek sezonu 2003/2004 był znakomity w wykonaniu Derleia, który prowadził w klasyfikacji strzelców Primeira Ligi, jednak 22 grudnia 2003 roku w wygranym 2:1 meczu wyjazdowym z FC Alvercą, w którym zdobył gola na 1:1 w 16. minucie[4], doznał kontuzji więzadła krzyżowego przedniego prawego kolana, która początkowo wykluczyła zawodnika z gry do końca sezonu, jednak wrócił na boisko 25 kwietnia 2004 roku w wygranym 1:0 domowym meczu ligowym z tym samym przeciwnikiem[4], natomiast 5 maja 2004 roku w rewanżowym meczu półfinałowym Ligi Mistrzów na wyjeździe z hiszpańską Deportivo La Coruña, w 60. minucie zdobył gola z rzutu karnego, ustalającego wynik na 1:0, dzięki czemu drużyna Smoków awansowała do finału rozgrywek[5], w którym 26 maja 2004 roku na Arena AufSchalke w Gelsenkirchen drużyna Smoków wygrała 3:0 z inną rewelacją rozgrywek, występującą we francuskiej Ligue 1 AS Monaco i tym samym po 17 latach ponownie triumfowała w rozgrywkach. Ponadto w sezonie 2003/2004 zdobyła mistrzostwo Portugalii i Supertaça Cândido de Oliveira oraz dotarła do finału Pucharu Portugalii, w którym 16 maja 2004 roku na Estádio Nacional w Oeiras przegrała 2:1 po dogrywce z Benficą Lizbona.
W sezonie 2004/2005 po odejściu trenera José Mourinho do angielskiej Chelsea Londyn Derlei zdobył z klubem wicemistrzostwo Portugalii, Supertaça Cândido de Oliveira oraz Puchar Interkontynentalny po wygranej w serii rzutów karnych 8:7 (bezbramkowy remis po dogrywce z kolumbijską Once Caldas, natomiast w październiku 2004 roku został wybrany Zawodnikiem miesiąca Primeira Ligi.

Jednak w styczniu 2005 roku, w wyniku problemów z dyscypliną został sprzedany za 7.000.000 euro do rosyjskiego Dynama Moskwa[6], w barwach którego był czołowym zawodnikiem Priemjer-Ligi.
W styczniu 2007 wrócił do Portugalii, gdzie został wypożyczony do Benfiki Lizbona[7][8], w barwach której zadebiutował 2 lutego 2007 roku w bezbramkowym zremisowanym meczu domowym z Boavistą Porto, zastepując w 62. minucie Jorgosa Karangunisa[9]. Łącznie w barwach klubu rozegrał 18 meczów, w których zdobył 1 gola (20 maja 2007 roku w 11. minucie wygranego 2:0 meczu domowego z Académicą Coimbra[10]).
Po sezonie 2006/2007 przeniósł się lokalnego rywala Benfici Lizbona, Sportingu Lizbona[11], dołączając tym samym do grona zawodników reprezentujących barwy klubów tzw. Wielkiej Trójki (FC Porto, Benfica Lizbona, Sporting Lizbona)[12]. W latach 2007–2009 z powodu licznych kontuzji kolana w barwach klubu rozegrał zaledwie 36 meczów, w których zdobył 11 goli, jednak zdobył dwukrotnie wicemistrzostwo Portugalii (2008, 2009), Puchar Porugalii (2008), dwukrotnie Supertaça Cândido de Oliveira (2007, 2008) oraz dwukrotnie dotarł do finału Pucharu Ligi Portugalskiej (2008, 2009). Po sezonie 2008/2009 odrzucił ofertę przedłużenia kontraktu z klubem, uznając ją za niewystarczającą, w wyniku czego został wolnym agentem[13].
Następnie wrócił do Brazylii, gdzie 27 sierpnia 2009 roku podpisał kontrakt z EC Vitórią, w barwach której rozegrał tylko jeden mecz ligowy, 13 września 2009 roku przeciwko SE Palmeiras, w którym wszedł na boisko w drugiej połowie i zdobył zwycięskiego gola, ustalającego wynik meczu na 3:2. Następnie w 2010 roku wrócił do EC Madureiry, w którym po rozegraniu 3 meczów i zdobyciu 1 gola zakończył karierę piłkarską.
Derlei po świetnym sezonie 2002/2003 w barwach FC Porto został powołany do reprezentacji Brazylii na Puchar Konfederacji 2003 we Francji, z udziału którego zrezygnowało kilku stałych zawodników drużyny Canarinhos, jednak za namową kolegi z klubu, Deco odrzucił ofertę, która wymagała podpisania kontraktu z firmą[14].
Następnie Derlei rozpoczął starania o obywatelstwo portugalskie, w celu reprezentowania Portugalii na mistrzostwach Europy 2004, jednak z powodu kontuzji nie został powołany i jego miejsce zajął Hélder Postiga[14]. W sierpniu 2004 roku uzyskał obywatelstwo portugalskie, jednak nigdy nie został powołany do reprezentacji Portugalii.
Derlei po zakończeniu kariery piłkarskiej w 2019 roku był dyrektorem sportowym EC Água Santa. W 2023 roku był najpierw asystentem trenera CS Sergipe, potem prowadził w 2 meczach AC Três Corações[15].
1 października 2024 roku został przewodniczącym rady nadzorczej portugalskiego klubu AD Fafe[16][17][18].
Brat Derleia William (ur. 1982) oraz syn Yan Gomes (ur. 2001) również są piłkarzami[19].