 Cliff Robertson (1961) | |
| Imię i nazwisko |
Clifford Parker Robertson III |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia |
9 września 1923 |
| Data i miejsce śmierci |
10 września 2011 |
| Zawód | |
| Współmałżonek |
Cynthia Stone |
| Lata aktywności |
1943–2007 |
Clifford Parker Robertson III (ur. 9 września 1923 w San Diego, zm. 10 września 2011 w Stony Brook) – amerykański aktor filmowy i telewizyjny[1]. Laureat Oscara dla najlepszego aktora pierwszoplanowego za rolę niepełnosprawnego intelektualnie malarza Charly’ego Gordona w dramacie fantastycznonaukowym Ralpha Nelsona Charly (1968)[2].
17 grudnia 1986 otrzymał własną gwiazdę w Alei Gwiazd w Los Angeles znajdującą się przy 6801 Hollywood Boulevard[3][4].
Urodził się w dzielnicy San Diego, La Jolla, w Kalifornii jako syn Audrey Olgi Robertson (z domu Willingham) i Clifforda Parker „Cliffa” Robertsona Juniora[5][6]. Jego rodzice rozwiedli się, gdy miał rok, a rok później jego matka zmarła na zapalenie otrzewnej[7]. Robertson był wychowywany w poczuciu wartości ciężkiej pracy i wytrwałości przez babcię ze strony matki, Mary Eleanor „Eleanora” Willingham (z domu Sawyer, 1875–1957) w Kalifornii i rzadko widywał swojego ojca. W 1941 ukończył La Jolla High School, gdzie był znany jako „The Walking Phoenix”. Podczas II wojny światowej służył jako trzeci oficer w amerykańskiej marynarce handlowej[8], przerzucony od Filipin do Australii. Po ukończeniu Antioch College w Yellow Springs w Ohio, od 1948 występował w prowincjonalnych teatrach objazdowych. Imał się różnych zajęć, by opłacić naukę w Actors Studio.
Po raz pierwszy trafił na ekran w dwóch melodramatach wojennych: We’ve Never Been Licked (1943) w roli Adamsa u boku Richarda Quine i Corvette K 225 (1943) w roli wartownika z Randolphem Scottem. W 1953 zadebiutował na Broadwayu w roli Matthew Andersona w komedii Późna miłość[9] z Arlene Francis. Zastąpił Bena Gazzarę w roli Bricka Pollitta, męża Margaret (Barbara Bel Geddes) w sztuce broadwayowskiej Tennessee Williamsa Kotka na gorącym blaszanym dachu[9]. W 1957 za rolę Vala Xaviera w przedstawieniu Tennessee Williamsa Orfeusz zstępujący zdobył nagrodę Theatre World[10].
Zwrócił na siebie uwagę reżysera Joshuy Logana, który zaangażował go do roli Alana Bensona w dramacie Piknik (1955) u boku Williama Holdena. Interesujące role zamkniętych w sobie, twardych, choć nie pozbawionych wątpliwości wojskowych grał w dramatach wojennych, w tym Nadzy i martwi Raoula Walsha (1958) według powieści Normana Mailera jako porucznik Robert Hearn, Diabelska brygada Andrew V. McLaglena (1968) jako major Cliff Bricker i Spóźniony bohater Roberta Aldricha (1970) jako porucznik Sam Lawson. W biograficznym dramacie wojennym Lesliego H. Martinsona i Lewisa Milestone’a Łódź torpedowa 109 (PT 109, 1963) został obsadzony w roli prezydenta Johna F. Kennedy’ego jako oficera United States Navy dowodzącego łodzią torpedową PT–109 na Pacyfiku podczas II wojny światowej.
W dramacie politycznym Franklina J. Schaffnera Ten najlepszy (The Best Man, 1964) na podstawie sztuki Gore’a Vidala zagrał czarny charakter senatora USA Joe Cantwella[11]. W miniserialu ABC Waszyngton za zamkniętymi drzwiami (1976) według powieści Johna Ehrlichmana stworzył wyrazistą kreację szefa CIA Williama Martina[12]. Wystąpił w Trzech dniach kondora (1975), Bitwie o Midway (1976) i Ucieczce z Los Angeles (1996)[13].
W 1990 wrócił na Broadway w roli Andrew Makepiece’a Ladda III w spektaklu A.R. Gurneya Listy miłosne[14]. W trylogii filmowej Marvel Comics w reżyserii Sama Raimiego – Spider-Man (2002), Spider-Man 2 (2004) i Spider-Man 3 (2007) – zagrał postać Benjamina Franklina „Bena” Parkera, wujka superbohatera Petera Parkera / Spider-Mana[15].
Zmarł 10 września 2011 z przyczyn naturalnych w swoim domu w Stony Brook na Long Island, w dzień po swoich 88. urodzinach[16][17].
| Rok | Nagroda | Kategoria | Film |
|---|---|---|---|
| 1966 | Nagroda Emmy | Najlepszy pojedynczy występ aktora w roli pierwszoplanowej w dramacie | Bob Hope Presents the Chrysler Theatre – odc. „The Game” (1965) |
| 1969 | National Board of Review | Najlepszy aktor | Charly (1971) |
| 1969 | Nagroda Akademii Filmowej | Najlepszy aktor |
