
Powiat polityczny Bielsko (niem. Politischer Bezirk Bielitz) – dawny powiat (Bezirk) Cesarstwa Austrii (a od 1867 Austro-Węgier), istniejący w latach 1850–1855 i 1868-1918 na terenie przedlitawskiej prowincji Śląsk Austriacki.
Wiosna Ludów w Cesarstwie Austriackim pociągnęła za sobą liczne przemiany społeczne, prawne, jak również administracyjne. Pod koniec grudnia 1849 usamodzielnił się Śląsk Austriacki jako kraj koronny. Podzielono go następnie na siedem powiatów politycznych, w tym z siedzibą w Bielsku. Powiaty polityczne podzielono na mniejsze powiaty sądowe. Powiat bielski podzielono w ten sposób na bielski, skoczowski i strumieński. W okresie rządów Aleksandra Bacha w 1855 zlikwidowano powiaty polityczne, a w ich miejsce ustanowiono Urzędy Powiatowe (niem. Bezirkamt) pokrywające się terytorialnie z powiatami sądowymi. W 1863 wydano ważną dla samorządów śląską krajową ustawę gminną, nie dotyczyła ona jednak samego Bielska, które zostało później wydzielone z powiatu (powiaty polityczne reaktywowano w 1868) jako miasto statutarne (nadal jednak pozostawało siedzibą powiatu). Od 1868 roku powiat bielski nie ulegał już znaczącym zmianom terytorialnym do 1920 roku[1]. Liczył 758 km² i 67 gmin[2].
Według spisów ludności przeprowadzonych w latach 1880, 1890, 1900 i 1910 powiat polityczny Bielsko liczył[3]:
| Rok | Mieszkańców | Polskojęzyczni | Niemieckojęzyczni | Czeskojęzyczni | Rzymscy katolicy | Ewangelicy | Żydzi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1880 | 67363 | 55813 (83,5%) | 10753 (16,1%) | 268 (0,4%) | |||
| 1890 | 71339 | 58692 (83,1%) | 11678 (16,5%) | 261 (0,4%) | 43354 (60,8%) | 26664 (37,4%) | 1320 (1,8%) |
| 1900 | 75593 | 60434 (81%) | 13777 (18,5%) | 406 (0,5%) | 46512 (61,5%) | 27580 (36,5%) | 1470 (2%) |
| 1910 | 82835 | 63580 (77,7%) | 17631 (21,5%) | 663 (0,8%) | 52456 (63,3%) | 28760 (34,7%) | 1533 (1,9%) |
Po upadku Austro-Węgier obszar powiatu był spornym pomiędzy II Rzecząpospolitą a Czechosłowacją, miał być m.in. obszarem, o którego przynależności miał zdecydować plebiscyt. Ostatecznie został zastąpiony przez funkcjonujący w Polsce powiat bielski.
W latach 1868–1920. W nawiasie nazwy niemieckojęzyczne podane w spisie z 1910 roku[4]: