5 Samodzielna Brygada Kawalerii

5 Samodzielna Brygada Kawalerii (5 SBK) – wielka jednostka kawalerii Wojska Polskiego II RP.

W 1924 roku V Brygada Jazdy przemianowana została na 5 Samodzielną Brygadę Kawalerii. Równocześnie w jej skład włączono 5 pułk strzelców konnych. W latach 1924–1926 była jedyną w Wojsku Polskim czteropułkową brygadą kawalerii. Od 1925 posiadała szwadron samochodów pancernych, który to brygada otrzymała jako jedyna samodzielna brygada kawalerii^[1]. W latach 1921–1926 brygada podlegała bezpośrednio dowódcy Okręgu Korpusu Nr V. Dowództwo brygady stacjonowało w garnizonie Kraków.

W 1925 roku przy 8 pułku ułanów sformowany został 5 szwadron samochodów pancernych. W 1926 roku ze składu brygady wyłączony został 2 pułk Szwoleżerów Rokitniańskich, który dyslokowany został do Starogardu i podporządkowany dowódcy 8 Brygady Kawalerii. Od tego czasu brygada posiadała jedynie trzy pułki^[2].

W 1930 roku ze składu brygady wyłączono 5 szwadron samochodów pancernych i podporządkowano dowódcy 2 dywizjonu samochodów pancernych.

W wyniku reorganizacji jednostek kawalerii w latach 30. XX w. na bazie 5 Samodzielnej Brygady Kawalerii powstała Brygada Kawalerii Kraków^[a] Ta zaś z dniem 1 kwietnia 1937 przemianowana została na Krakowską Brygadę Kawalerii.

 Osobny artykuł: Brygada Kawalerii Kraków.

• płk Henryk Brzezowski (IV 1921 – XII 1928, od 1 XII 1924 do 20 VIII 1925 był słuchaczem II Kursu CWSW)
• płk szt. gen. Włodzimierz Tyszkiewicz (p.o. od 15 I 1925^[3]
• płk Konstanty Plisowski
• p.o. płk Stefan Dembiński
• gen. bryg. Zygmunt Piasecki

• 2 pułk Szwoleżerów Rokitniańskich w Bochni (1921–1926)
• 3 pułk Ułanów Śląskich w Tarnowskich Górach (1921–1939)
• 8 pułk ułanów księcia Józefa Poniatowskiego w Krakowie (1921–1939)
• 5 pułk strzelców konnych (1924–1939)
• 5 dywizjon artylerii konnej w Krakowie-Zakrzówku (1921–1939)
• 5 szwadron pionierów w Krakowie (1924–1939)
  • dowódca szwadronu – rtm. Stanisław Henryk Szczucki
• 5 szwadron samochodów pancernych w Krakowie (1925–1930)
• szwadron łączności (1937–1939)

• RomanR. Łoś RomanR., Artyleria polska 1914-1939, Warszawa: Bellona, 1991, ISBN 83-11-07772-X, OCLC 830057069 .
• HenrykH. Wielecki HenrykH., RudolfR. Sieradzki RudolfR., Wojsko Polskie 1921-1939. Organizacja i odznaki kawalerii, Warszawa: Wydawnictwo CREAR, 1992, ISBN 83-900345-0-7, OCLC 834075857 .
• JanuszJ. Magnuski JanuszJ., Samochody pancerne Wojska Polskiego 1918-1939, Warszawa: Wydawnictwo WiS, 1993, ISBN 83-86028-00-9, OCLC 834071453 .
• PiotrP. Stawecki PiotrP., Słownik biograficzny generałów Wojska Polskiego 1918-1939, Warszawa: „Bellona”, 1994, ISBN 83-11-08262-6, OCLC 830050159 .
• MirosławM. Giętkowski MirosławM., Artyleria konna Wojska Polskiego 1918-1939, Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek, 2001, ISBN 83-7174-823-X, OCLC 69505837 .
• Juliusz S. Tym: Woźniki 2 IX 1939. T. 29. Warszawa: My Hobby Media 4U Sp. z o.o., 2021, seria: Bitwy kawalerii. ISBN 978-83-66705-19-7.